Programy badawcze PDF Drukuj Email

┬á┬á┬á ┬á┬á┬á Badania naukowe prowadzone pod kierunkiem Kierownika Katedry prof. dr hab. n. med. Ireneusza M. Kowalskiego dotycz─ů szeroko pojmowanej rehabilitacji medycznej, obejmuj─ůcej swoim zakresem kompleksowe i zespo┼éowe dzia┼éanie na rzecz os├│b niepe┼énosprawnych. Pr─Ö┼╝nie rozwijaj─ůcy si─Ö zesp├│┼é badawczy koncentruje swoj─ů uwag─Ö zw┼éaszcza na zagadnieniach szczeg├│┼éowych w zakresie:
- nowoczesnych i tradycyjnych metodach leczenia i diagnostyki schorze┼ä narz─ůd├│w ruchu, a zw┼éaszcza skoliozy idiopatycznej,
- postępowaniu rehabilitacyjnym i leczeniu ortopedycznym deformacji kręgosłupa u dzieci i młodzieży,
- rehabilitacji senior├│w,
-praktycznym i teoretycznym oraz do┼Ťwiadczalnym zastosowaniu elektrostymulacji LESS w leczeniu niskostopniowej skoliozy idiopatycznej,
- profilaktyce wad postawy,
- rehabilitacji neurologicznej, chirurgicznej i ortopedycznej.   


Prace Badawcze Katedry i Kliniki Rehabilitacji

 

I.            Wykonane zadania badawcze

  1. Wprowadzenie nowej ÔÇô skr├│conej metody LESS (boczna elektryczna powierzchniowa stymulacja) do leczenia skoliozy idiopatycznej u dzieci i m┼éodzie┼╝y.
  2. Wywo┼éanie eksperymentalnej skoliozy u kr├│lik├│w metod─ů LESS stosowan─ů
    w leczeniu skoliozy idiopatycznej dzieci i m┼éodzie┼╝y oraz jej do┼Ťwiadczalna korekcja.
  3. Opracowanie  modyfikacji kinezyterapii w leczeniu skoliozy idiopatycznej u dzieci
    i młodzieży.
  4. Opracowanie schematu rehabilitacji w leczeniu kompresyjnych złamań kręgosłupa
    w wieku rozwojowym.
  5. Opracowania zasad rehabilitacji szpitalnej w wieku rozwojowym.

 

II.            Aktualne zadania badawcze

  1. Przygotowanie analizy przydatno┼Ťci nowoczesnych i tradycyjnych urz─ůdze┼ä pomiarowych w diagnostyce i ocenie skuteczno┼Ťci leczenia zachowawczego deformacji kr─Ögos┼éupa.
  2. Prace ┼Ťrodowiskowe.
  3. Prace elektrochemiczne i elektrotechniczne.
  4. Por├│wnanie przydatno┼Ťci zaawansowanych oraz tradycyjnych metod oceny postawy┬ái funkcji uk┼éadu ruchu.

 

Ad. I.

1. Wprowadzenie nowej ÔÇô skr├│conej metody LESS (boczna elektryczna powierzchniowa stymulacja) do leczenia skoliozy idiopatycznej u dzieci i m┼éodzie┼╝y

 

W dotychczasowych pracach badawczych analizuj─ůcych dzia┼éanie fizykoterapeutyczne LESS (Lateral Electrical Surface Stimulation) w zastosowaniu ca┼éonocnym przez
9 godzin/dobę w terapii skoliozy idiopatycznej (s.i.) u dzieci, stwierdzono występowanie objawów ubocznych w postaci stresu, zaburzeń snu, koncentracji i zachowania, a także miejscowych stanów zapalnych skóry pod elektrodami. W wyniku tych spostrzeżeń
i r├│wnoczesnego przegl─ůdu pi┼Ťmiennictwa, cz─Östo poddaj─ůcemu krytyce dotychczasow─ů d┼éugotrwa┼é─ů elektrostymulacj─Ö LESS, zaniechano jej stosowanie a zaproponowano wersj─Ö skr├│con─ů do 2 godzin / dob─Ö.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á W wyniku obserwacji klinicznych powsta┼éa praca analizuj─ůca wp┼éyw nowej 2 godzinnej stymulacji LESS na statyk─Ö kr─Ögos┼éupa we wczesnych okresach rozwoju s.i. Badania te wykaza┼éy brak wyst─Öpowania objaw├│w ubocznych oraz 75,5 % efektywno┼Ťci tej metody w leczeniu s.i. u dzieci, zw┼éaszcza przy pocz─ůtkowym k─ůcie skrzywienia kr─Ögos┼éupa poni┼╝ej 20o wed┼éug Cobba.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Tematem sumarycznej analizy wp┼éywu LESS jako metody wspomagaj─ůcej w leczeniu zachowawczym niskostopniowej s.i. ocenionej po osi─ůgni─Öciu dojrza┼éo┼Ťci kostnej m┼éodzie┼╝y, s─ů projekty badawcze KBN nr 4T 11E 009 25 w latach 2003 ÔÇô 2006 a tak┼╝e MNiSzW nr N518┬á037 32/2715 w latach 2007 ÔÇô 2009. Dowiedziono w nich, i┼╝ elektrostymulacja LESS jest efektywna w przedziale k─ůtowym od 11┬║ do 30┬║ wed┼éug Cobba w leczeniu zachowawczym s.i. i powinna by─ç traktowana jako metoda uzupe┼éniaj─ůca w kompleksowym leczeniu tego schorzenia. Zagadnienia te przedstawiono w artyku┼éach naukowych:

  1. Kowalski I.M., van Dam F., Zarzycki D., Rymarczyk A., Sebastianowicz P. 2004. Short - duration electrostimulation in the treatment of idiopathic scoliosis. Ortop. Traumatol. Rehab., 6(1): 82-89.
  2. Kowalski I.M., Szarek J., Zarzycki D., Kiebzak W. 2007. Experimental and clinical premises for shortening the period of electrical stimulation in the treatment of idiopathic scoliosis. Ministerstwo Zdrawoochronienija Republiki Biełorus, Mediko-Socjalnaja Ekspertyza i Reabilitacija, Minsk, wypusk (9): 322-325.
  3. Kowalski I.M., Zarzycki D., Szarek J., Kiebzak W. 2007. Application of electrical stimulation in rehabilitation. Ministerstwo Zdrawoochronienija Republiki Biełorus, Mediko-Socjalnaja Ekspertyza i Reabilitacija, Minsk, wypusk(9): 242-245.
  4. Kowalski I.M., Pa┼Ťniczek R., Kiebzak W., Szarek J., Gnat A. 2008. Badania charakterystyki elektrostymulacji LESS i jej wp┼éywu na wielko┼Ť─ç skrzywienia kr─Ögos┼éupa w skoliozie idiopatycznej. Post. Rehab., 22(4): 35-39.
  5. Kowalski I.M. 2009. Praktyczne zastosowanie elektrostymulacji LESS w leczeniu niskostopniowej skoliozy idiopatycznej. Rehab. Prakt., 4: 38-43.
  6. Kowalski I.M., Torres M.A.T., Kiebzak W., Pa┼Ťniczek R., Szarek J. 2009. The effect of lateral electrical surface stimulation (LESS) on spinal deformity in idiopathic scoliossis. J. Elementol., 14(2): 289 -297.
  7. Kowalski I.M. 2009. Teoretyczne przesłanki elektrostymulacji LESS w leczeniu niskostopniowej skoliozy idiopatycznej. Rehab. Prakt., 3: 30-33.

Zastosowanie kliniczne elektrostymulacji LESS opisano w rozdziale podr─Öcznika:

  1. Kowalski I. M. 2012. Elektrostymulacja w skoliozach. Metoda LESS. W. Przewodnik metodyczny po wybranych zabiegach fizykalnych. (red.) Bauer A., Wiecheć M. Wyd. III, Wydaw. Markmed Rehabilitacja s.c. Wrocław: 105-106.

 

2. Wywo┼éanie eksperymentalnej skoliozy u kr├│lik├│w metod─ů LESS stosowan─ů w leczeniu skoliozy idiopatycznej dzieci i m┼éodzie┼╝y oraz jej do┼Ťwiadczalna korekcja

 

W ┼Ťwietle sprzecznych informacji dost─Öpnych w pi┼Ťmiennictwie z lat siedemdziesi─ůtych i po┼éowy osiemdziesi─ůtych XX wieku, m├│wi─ůcych o zasadno┼Ťci
i efektywno┼Ťci elektrostymulacji LESS a nast─Öpnie negowania jej wp┼éywu na zmian─Ö statyki kr─Ögos┼éupa w latach dziewi─Ö─çdziesi─ůtych, podj─Öto pr├│b─Ö wykonania w┼éasnego eksperymentu na modelu zwierz─Öcym. Do do┼Ťwiadczenia wybrano kr├│liki rasy Nowozelandzkiej Bia┼éej, kt├│re poddano elektrostymulacji d┼éugoczasowej 9 godzin/dob─Ö i kr├│tkoczasowej 2 godziny/dob─Ö. Stymulowano stron─Ö lew─ů cz─Ö┼Ťci piersiowej kr─Ögos┼éupa zwierz─ůt. Uzyskano eksperymentaln─ů prawostronn─ů, trwa┼é─ů deformacj─Ö kr─Ögos┼éupa ┼Ťrednio 31o ÔÇô 32o wed┼éug Cobba, niezale┼╝nie od czasu codziennej ekspozycji na stymulacj─Ö. Dowiedziono r├│wnie┼╝, i┼╝ dotychczas stosowana 9 godzinna metoda LESS w leczeniu skoliozy idiopatycznej u dzieci,
w modelu zwierz─Öcym powoduje powstawanie zmian wstecznych w mi─Ö┼Ťniach przykr─Ögos┼éupowych w postaci zaniku, zwyrodnienia a nawet ognisk martwicy w┼é├│kien mi─Ö┼Ťniowych. Zagadnienia te przedstawiono w pracy:

1.    Kowalski I.M., Szarek J., Zarzycki D., Rymarczyk A. 2001. Experimental scoliosis in the course of unilateral surface electrostimulation of the paravertebral muscles in rabbits: effects according to stimulation period. Eur. Spine J., 10(6): 490-494.

            Tematy te zostały przedstawione w artykułach:

  1. Kowalski I.M., Szarek J., Zarzycki D. 2002. Some disturbances in course
    of experimental short-timed electrostimulation. Chin. J. Clin. Rehab., 6(8): 1212-1213.
  2. Kowalski I.M., Szarek J., Zarzycki D., Talar J. 2002. Disorders in course
    of experimental long-timed electrostimulation. Chin. J. Clin. Rehab., 6(10): 1526-1527.
  3. Kowalski I.M., Szarek J., Zimnoch L., Zarzycki D., Ronikier A. 2002. Assessment of histoenzymatic responses of paraspinal muscles to an experimental short-timed electrostimulation. Eurorehab, 12(1): 44-50.
  4. Szarek J., Kowalski I.M., van Dam F., Zarzycki D., Pawlicki R., Fabczak J. 2003. Pathomorphological pattern of paravertebral muscles of rabbits after long-term experimental electrostimulation. Pathol. Res. Pract., 199(9): 613-618.
  5. Kowalski I.M., Szarek J., Babińska I., Lipińska J., Fabczak J. 2004. Pathomorfological characteristic of supraspinal muscles in rabbits after short - term electrostimulation. Pol. J. Vet. Sci., 7(3): 69-72.
  6. Kowalski I.M., Szarek J., Babi┼äska I., Wojtkiewicz J., Andrzejewska A., Lipi┼äska J., Majewski M. 2005. Ultastructural features of supraspinal muscles in rabbits after long ÔÇô term transcutaneus lateral electrical surface stimulation (LESS). Folia Histochem. Cytobiol., 43(4): 243-247.

┬áW latach 2007 ÔÇô 2009 prowadzono grant naukowy MNiSzW nr N518┬á037 32/2715, w kt├│rym dowiedziono, i┼╝ elektrostymulacja LESS mo┼╝e doprowadzi─ç do eksperymentalnej skoliozy
u kr├│lik├│w a nast─Öpnie do cz─Ö┼Ťciowej jej korekcji. Udowodniono, i┼╝ w czasie kr├│tkoterminowej LESS dochodzi do zwi─Ökszenia liczby po┼é─ůcze┼ä nerwowo-mi─Ö┼Ťniowych
w badaniach biochemicznych mi─Ö┼Ťni stabilizuj─ůcych kr─Ögos┼éup kr├│lika a pod wp┼éywem LESS d┼éugoterminowego do zmniejszenia ich liczby. Tematyk─Ö eksperymentaln─ů zaprezentowano na 23rd ┬áEuropean Congress of Pathology w Helsinkach, Finlandia w 2011 roku. Zagadnienia te opublikowano w artyku┼éach naukowych:

  1. Szarek J., Kowalski I.M., Wojtkiewicz J., Babińska I., Kiebzak W., Gęsek M., Szweda M. 2010. Effect of a short term lateral electrical surface stimulation of paravertebral muscles on body mass and morphology of the adrenal glands in rabbits. Bull. Vet. Inst. Pulawy, 54(4): 661-664.
  2. Wojtkiewicz J., Kowalski I.M., Kmiec Z., Crayton R., Babinska I., Bladowski M., Szarek J., Kiebzak W., Majewski M., Barczewska M., Grzegorzewski W., Kloc W. 2012. The effect of lateral electrical surface stimulation (LESS) on motor end-plates in an animals model of experimental scoliosis. J. Physiol. Pharmacol., 63(3): 285-291.

 

3. Opracowanie modyfikacji kinezyterapii w leczeniu skoliozy idiopatycznej u dzieci i młodzieży

 

Rozpowszechniony jest pogl─ůd, i┼╝ pierwotne przyczyny skoliozy idiopatycznej (s.i.) najprawdopodobniej zlokalizowane s─ů w z┼é─ůczach nerwowo ÔÇô mi─Ö┼Ťniowych, w uszkodzeniach ┼éuku odruchowego lub o┼Ťrodkowego uk┼éadu nerwowego (OUN). Pojawiaj─ůce si─Ö zmiany zanikowe i zwyrodnieniowe tkanki mi─Ö┼Ťniowej i ┼é─ůcznej, b─Öd─ůce przyczynami przykurcz├│w,
s─ů zazwyczaj zmianami wt├│rnymi w stosunku do uszkodze┼ä struktur nerwowych i nerwowo ÔÇô mi─Ö┼Ťniowych.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Problematyka kinezyterapii w leczeniu zachowawczym s.i. u dzieci jest ci─ůgle aktualna i otwarta. Dyskutowana jest jej efektywno┼Ť─ç w korekcji s.i. w o┼Ťrodkach ortopedycznych, zasadno┼Ť─ç jej symetrycznego lub asymetrycznego stosowania w o┼Ťrodkach rehabilitacyjnych a w wymiarze spor├│w z Narodowym Funduszem Zdrowia grupowego lub indywidualnego jej stosowania.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Nasza koncepcja kinezyterapii oparta jest o indywidualizowany program ─çwicze┼ä czucia prawid┼éowej postawy cia┼éa z jednoczesnym rozci─ůganiem przykurczonych mi─Ö┼Ťni - tzw. stretching, poprzez zastosowanie element├│w autokorekcji, koordynacji wzrokowo - ruchowej, ─çwicze┼ä izometrycznych, stabilizuj─ůcych┬á i wzmacniaj─ůcych mi─Ö┼Ťnie posturalne. ┼ü─ůczne ich zastosowanie tworzy zmodyfikowany program kinezyterapeutyczny oddzia┼éywuj─ůcy stymuluj─ůco na OUN.

            Zagadnienia leczenia zachowawczego s.i. opisano w podręczniku akademickim Kowalski I.M., Hurło  L.: Zaburzenia postawy ciała w wieku rozwojowym. UWM Olsztyn, wydanie 1 w 2001 roku, wydanie 2 w 2003 roku a także w podręcznikach zagranicznych:

  1. Kowalski I.M., Top├│r M. 2007. Programmy reabilitacji pri defektach osanki, iskriwlienii pozwonocznika i deformacii taza w dietskom i podrostkowom wozrastie. Wydaw. Pioniersk, Kaliningrad: 1-76.
  2. Kowalski I.M., Top├│r M. 2008. Rehabilitation programmes for children and adolescents with bad posture, vertebral column curvatures and pelvis deformities. Wydaw. Pioniersk, Kaliningrad: 1-72.

 oraz w rozdziałach podręczników:

  1. Kowalski I.M. 2003. Wady postawy. W: Rehabilitacja medyczna. (red.) Kwolek A. Wydaw. Med. Urban & Partner, Wrocław, 238-255.
  2. Kowalski I.M. 2004. Wady postawy i skrzywienia kręgosłupa. W: Medycyna rodzinna. (red.) Latkowski J.B., Lukas W. PZWL, Warszawa, 618-633.
  3. Kowalski I.M. 2009. Wady postawy i skrzywienia kręgosłupa. W: Medycyna rodzinna. (red.) Latkowski J.B., Lukas W. PZWL, wyd. 2, Warszawa: 439-454.
  4. Kowalski I.M. 2013. Wady postawy. W: Rehabilitacja medyczna. (red.) Kwolek A. Wydaw. Elsevier, Med. Urban & Partner, Wyd. II, Wrocław, 283-303.

Problemy leczenia zachowawczego s.i. by┼éy tematyk─ů pracy w ramach projektu Unii Europejskiej: EU-Russia Cooperation Programme (Tacis) nr. 2007/132-594
w latach 2007 ÔÇô 2009 pt. The establishment of international rehabilitation center for 7-14 year-old children with disability.

 

4. Opracowanie schematu rehabilitacji w leczeniu kompresyjnych złamań kręgosłupa w wieku rozwojowym

 

Problem leczenia zachowawczego kompresyjnych z┼éama┼ä kr─Ögos┼éupa (k.z.k.) bez deficyt├│w neurologicznych u dzieci i m┼éodzie┼╝y nie zosta┼é rozwi─ůzany i dog┼é─Öbnie opracowany. Brak sp├│jnego programu rehabilitacyjno ÔÇô ortopedycznego sprawia du┼╝e trudno┼Ťci w interpretacji teoretycznej jak r├│wnie┼╝ w praktyce klinicznej. Mo┼╝liwo┼Ť─ç wyboru kra┼äcowo r├│┼╝nych sposob├│w leczenia zachowawczego (czynnego, biernego, lub czynnego
z zastosowaniem ortoz), brak konsekwencji w realizacji leczenia specjalistycznego, dowolno┼Ť─ç interpretacji czasu terapii oraz brak odniesienia do aspekt├│w og├│lnorozwojowych dzieci i m┼éodzie┼╝y cz─Östo czyni leczenie zachowawcze nieefektywnym.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Opracowano dwuetapowy model rehabilitacji w leczeniu mnogich k.z.k. w wieku rozwojowym. Model ten ┼é─ůczy elementy leczenia zachowawczego metod─ů Kempfa
z okresowym zastosowaniem ortoz w postaci lekkich gorset├│w ortopedycznych. Podzielony on zosta┼é na dwa okresy ; pierwszy tzw. szpitalny, trwaj─ůcy od 4 do 6 tygodni i drugi tzw. ambulatoryjny, trwaj─ůcy od 1 do 12 miesi─Öcy. Etap szpitalny ko┼äczono stopniow─ů pionizacj─ů dziecka w gorsecie Jewetta. W etapie ambulatoryjnym kontynuowano rehabilitacj─Ö
ze stopniowym odstawianiem ortezy w 3 i 4 miesi─ůcu po urazie.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Tworzenie w┼éasnego gorsetu mi─Ö┼Ťniowego z jednoczesnym zabezpieczeniem kr─Ögos┼éupa przed ruchami fleksyjnymi poprzez wymuszenie ekstensji kr─Ögos┼éupa, pozycje korekcyjne i hyperkorekcyjne w ortozach, w obserwacji 205 pacjent├│w w wieku od 5 do 15 lat, da┼éy dobre wyniki w postaci ca┼ékowitej odbudowy kszta┼étu kr─Ög├│w w 68 %.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Przeprowadzone badania we wsp├│┼épracy z Katedr─ů i Klinik─ů Rehabilitacji A.M.w Bydgoszczy i z Instytutem Towaroznawstwa i Oceny Jako┼Ťci ┼╗ywno┼Ťci Uniwersytetu Warmi┼äsko ÔÇô Mazurskiego w Olsztynie, wskazuj─ů na konieczno┼Ť─ç przeprowadzenia dalszej analizy zaburze┼ä mineralizacji ko┼Ť─çca, badania masy kostnej, wp┼éywu diety, mikro ÔÇô i┬ámakroelement├│w, witamin a tak┼╝e ruchu i stylu ┼╝ycia oraz wp┼éywu unieruchomienia┬áw przebiegu leczenia k.z.k w wieku rozwojowym. Zagadnienia te przedstawi┼éem┬ána 8th Hungarian Magnesium Symposium w Hajduszoboszlo na W─Ögrzech
w 2003 roku, a także w artykułach naukowych:

  1. Kowalski I.M., Talar J., Siwik P. 2001. Kompresyjne złamania kręgosłupa wieku rozwojowego. Kwart. Ortop., 41(1): 47-52.
  2. Protasiewicz H., Kowalski I.M., Talar J., Buciński A. 2001. Kinezyterapia
    w kompresyjnym złamaniu kręgosłupa w wieku rozwojowym - własna modyfikacja ćwiczeń. Fizjoter. Pol., 1(3): 286-291.
  3. Kowalski I.M., Siwik P. 2003. Compression fractures of the spine in children and adolescents. In: Medico-Socjalnaja Espertiza i Rehabilitacija Min. Zdrawoochr. Res. Bielarus., Minsk, wyp. 5, 407-411.
  4. Kowalski I.M., Siwik P., Skibniewska K. 2004. Compression fracture of the spine - Juvenile osteopeny. Eurorehab, 14(2): 53-59.

 

5. Opracowanie zasad rehabilitacji szpitalnej w wieku rozwojowym

 

Rehabilitacja szpitalna┬á przedoperacyjna, pooperacyjna i pourazowa jest kliniczn─ů form─ů leczenia usprawniaj─ůcego, kt├│rego celem jest wytworzenie prawid┼éowego stereotypu statyczno ÔÇô kinetycznego. Celem klinicznej rehabilitacji jest nie tylko post─Öp w usprawnianiu narz─ůdu ruchu i wydolno┼Ťci organizmu, lecz tak┼╝e wytworzenie i utrwalenie cech psychoruchowych umo┼╝liwiaj─ůcych maksymalne wykorzystanie posiadanej sprawno┼Ťci ruchowej i szybk─ů adaptacj─Ö do ┼Ťrodowiska. Rehabilitacja szpitalna jest procesem w wyniku kt├│rego wytwarza si─Ö lub utrwala korzystne zmiany organiczne i funkcjonalne.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Wobec braku jasno sprecyzowanych wskaza┼ä, zasadno┼Ťci i schemat├│w post─Öpowania rehabilitacyjnego w warunkach szpitalnych opracowano programy medyczne w zakresie schorze┼ä narz─ůdu ruchu dzieci i m┼éodzie┼╝y. W ka┼╝dym programie zawarta by┼éa lista chor├│b
z kodami ICD ÔÇô 10, cel programu i plan leczenia, w tym; ┼Ťredni przewidywany czas pobytu, diagnostyka, plan usprawniania i terapii, piel─Ögnacja, zaopatrzenie ortopedyczne, edukacja chorego i opiekun├│w. W wyniku oryginalnych opracowa┼ä w kilkunastu zagadnieniach rehabilitacji pediatrycznej, powsta┼é projekt pod przysz┼ée og├│lnie przyj─Öte, zunifikowane
i obowi─ůzuj─ůce programy specjalistyczne, pozwalaj─ůce usprawni─ç zarz─ůdzanie i podniesienie efektywno┼Ťci klinicznej w oddziale oraz umo┼╝liwienie w┼éa┼Ťciwej wyceny koszt├│w leczenia.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Opracowano tak┼╝e schematy struktur rehabilitacji szpitalnej i ambulatoryjnej w wieku rozwojowym w regionie Warmi┼äsko ÔÇô Mazurskim. Zagadnienia te w artyku┼éach naukowych:

  1. Gi┼╝ewski T., Kowalski I.M., Zarzycki D., Radomska-Wilczewska A., Lewandowski R., Kotwicki T. 2008. Model systemu samoucz─ůcego w diagnostyce medycznej. Pol. Ann. Med., 15(1): 34-42.
  2. Kiebzak W., Kowalski I. M., Kiebzak M. 2008. Model leczniczego usprawnienia. Rehab. Med., 12(2): 31-33.
  3. Górecki A., Kiwerski J., Kowalski I.M., Marczyński W., Nowotny J., Rybicka M., Jarosz U., Suwalska M., Szelachowska-Kluza W. 2009. Profilaktyka wad postawy
  4. u dzieci i m┼éodzie┼╝y w ┼Ťrodowisku nauczania i wychowania ÔÇô rekomendacje ekspert├│w. Pol. Ann. Med., 16(1): 168-177.
  5. Kiebzak W., Kowalski I.M. 2009. Wczesna diagnostyka zaburze┼ä rozwoju psychomotorycznego ÔÇô inwestycja na przysz┼éo┼Ť─ç. Og├│lnopolski Informator Osoby Niepe┼énosprawnej,13(3): 2-5.
  6. Kowalski I.M., Protasiewicz-FałdowskaH., Jóźwiak-Grabysa D., KiebzakW., ZarzyckiD., Lewandowski R.,Szarek J. 2010. Environmental factors predisposing to pain syndromes among adolescent girls with diagnosed idiopathic scoliosis. J. Elementol. 15(3): 517-530.
  7. Kiebzak W., Kowalski I.M., Domagalska M., Szopa A., Dwornik M., Kujawa J., St─Öpie┼ä A., ┼Üliwi┼äski Z. 2012 Assessment of Visual perception in adolescents with a history of central coordination disorder in Elary life ÔÇô 15-year follow-up study. Arch. Med. Sci., 1-7.

Problemy rehabilitacji szpitalnej by┼éy tematem mojej pracy w projekcie Unii Europejskiej: Projekt Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Spo┼éecznego┬ánr. POKL.09.01.02-28-029/10-00 w latach 2011 ÔÇô 2012 pt. Cz┼éowiek ÔÇô najlepsza inwestycja. Szansa edukacyjna dla dzieci niepe┼énosprawnych.

 

Ad. II.

1. Przygotowanie analizy przydatno┼Ťci nowoczesnych i tradycyjnych urzadze┼ä pomiarowych w diagnostyce i ocenie skuteczno┼Ťci leczenia zachowawczego deformacji kr─Ögos┼éupa

 

Na podstawie pracy badawczej w ramach grantu naukowego:

- MNiSzW nr N518 413036 w latach 2009 - 2012 pt. Zastosowanie nowoczesnych urz─ůdze┼ä pomiarowych oraz terapeutycznych do klinicznej i antropometrycznej oceny zaburze┼ä postawy cia┼éa dzieci i m┼éodzie┼╝y ze szczeg├│lnym uwzgl─Ödnieniem skoliozy idiopatycznej oraz analizy skuteczno┼Ťci metod jej leczenia.

- MNiSzW nr N N518 288940┬á w latach 2011 ÔÇô 2014 pt. Por├│wnanie przydatno┼Ťci zaawansowanych oraz tradycyjnych metod oceny postawy i funkcji uk┼éadu ruchu
w diagnostyce, monitorowaniu i ocenie skuteczno┼Ťci terapii deformacji kyfotycznych kr─Ögos┼éupa,
zosta┼éy ocenione narz─Ödzia diagnostyczne wykorzystywane w badaniach klinicznych zaburze┼ä postawy cia┼éa w wieku rozwojowym. W wyniku naszych bada┼ä powsta┼éy dwie dysertacje doktorskie ÔÇô w obu kierownik Katedry by┼é promotorem:

  1. Halina Protasiewicz-Fałdowska: Przestrzenna analiza zmiany asymetrii tułowia
    w pozycji stoj─ůcej i siedz─ůcej u dziewcz─ůt ze skolioz─ů idiopatyczn─ů.
    Wydział Nauk Medycznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, 2012.
  2. Katarzyna Zaborowska-Sapeta: Dynamika zmiany rotacji tu┼éowia u pacjent├│w leczonych gorsetem typu Ch├¬neaÔÇÖu z powodu m┼éodzie┼äczej skoliozy idiopatycznej. Wydzia┼é Nauk Medycznych, Uniwersytet Warmi┼äsko-Mazurski w Olsztynie, 2013.

Zagadnienia oceny przydatno┼Ťci narz─Ödzi badawczych w badaniach klinicznych zosta┼éy przedstawione w artyku┼éach:

  1. Zabrowska-SapetaK., KowalskiI.M., Protasiewicz-Fa┼édowskaH., WolskaO. 2010. Evaluation of the effectiveness of Ch├¬neau brace treatment for idiopathic scoliosis ÔÇô own observations. Pol. Ann. Med., 17(1): 44-53.
  2. Kowalski I.M. 2011. Urz─ůdzenia pomiarowe i diagnostyczne w nowoczesnej rehabilitacji zaburze┼ä postawy cia┼éa. Rehab. Prakt., 5(5): 18-20.
  3. Kowalski IM, Giżewski T, Zaborowska-Sapeta K, Protasiewicz-Fałdowska H, Siwik P. 2012. Assessment of trunk asymmetry in transversal plane by geometric outline of trunk deformation (GOTD).Stud. Health. Technol. Inform., 176: 277-281.
  4. Kowalski I.M., Kloc W., Siwik P. 2012. Deformacje tułowia i kręgosłupa
    w nowoczesnej obiektywnej diagnostyce nieinwazyjnej. Med-info, 10(4): 32-33.
  5. Kowalski I.M., Kotwicki T., Siwik P. 2013. Analysis of diagnostic methods in juvenile trunk deformations in the age of development. Pol. Ann. Med., 20(1). (Forthcoming).

Na uwag─Ö zas┼éuguje praca oryginalna, autorstwa Zaborowska-Sapeta K., Kowalski I. M., Kotwicki T., Protasiewicz-Fa┼édowska H., Kiebzak W., opublikowana w pi┼Ťmie Scoliosis Journal w 2011 roku nt. Effectiveness of Cheneau brace treatment for idiopathic scoliosis: prospective study in 79 patients followed to skeletal maturity 6(1): 2-5,kt├│ra by┼éa nominowana do nagrody Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment (SOSORT) na Mi─Ödzynarodowej Konferencji Naukowej SOSORT w Barcelonie w 2011 jako wyr├│┼╝nienie za zainteresowanie czytelnik├│w wyra┼╝aj─ůce si─Ö liczb─ů pobra┼ä artyku┼éu: 2714, aktualnie 6766.

Praca ta by┼éa cytowana w zaleceniach ekspert├│w SOSORT dotycz─ůcych leczenia zachowawczego skoliozy idiopatycznej ÔÇô wytyczne na rok 2012.

2. Prace ┼Ťrodowiskowe

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Po┼é─ůczenie g┼é├│wnych nurt├│w zainteresowa┼ä pediatrii i rehabilitacji spowodowa┼é zespo┼éow─ů prac─Ö nad analiz─ů wybranych zagadnie┼ä ┼Ťrodowiskowych oddzia┼éywuj─ůcych na og├│ln─ů zdrowotno┼Ť─ç wieku rozwojowego w Polsce. W ┼é─ůczonych zespo┼éach wieloo┼Ťrodkowych lekarzy, specjalist├│w technologii ┼╝ywienia i weterynarzy powsta┼éy prace na temat analizy ┼╝ywienia, biopierwiastk├│w, makro i mikroelement├│w maj─ůcych wp┼éyw na zdrowie cz┼éowieka.

W Pol. J. Environ. Stud. analizowano zespo┼éowo jako┼Ť─ç ┼╝ywno┼Ťci w diecie cz┼éowieka poprzez pryzmat powszechnego stosowania pestycyd├│w; ┼üozowicka B., Mici┼äski J., Zwierzchowski G., Kowalski I.M., Szarek J. 2012. Monitoring study of pesticide residues in cereals and foodstuff from Poland. Pol. J. Environ. Stud.┬á 21(6): 1703-1712.

W Pol. J. Environ. Stud. dokonano oceny minera┼é├│w w dietach ┼Ťniadaniowych dzieci; Skibniewska K.A., Siemianowska E., Kowalski I.M. 2006. Release of minerals from breakfast meals by in vitro digestion. Pol. J. Environ. Stud., 15(2A): 165-167.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á ┬áW J. Elementol. i w Pol. Ann. Med. w pracach pogl─ůdowych wykonano zespo┼éowy przegl─ůd ┼╝ywienia dzieci i m┼éodzie┼╝y w kontek┼Ťcie dolegliwo┼Ťci b├│lowych kr─Ögos┼éupa wobec braku bia┼éka oraz makro i mikroelement├│w w diecie;

  1. Kowalski I.M., Protasiewicz-FałdowskaH., Jóźwiak-Grabysa D., KiebzakW., ZarzyckiD., Lewandowski R.,Szarek J. 2010. Environmental factors predisposing to pain syndromes among adolescent girls with diagnosed idiopathic scoliosis. J. Elementol. 15(3): 517-530.
  2. Miciński J., Zwierzchowski G., Kowalski I.M., Wojtkiewicz J., Szarek J. 2012. Health-supporting properties of beef. J. Elementol., 17(1): 149-157.
  3. Miciński J., Zwierzchowski G., Kowalski I.M., Szarek J., Pierożyński B., Raistenskis J. 2012. The effects of bovine milk fat on human health. Pol. Ann. Med. 19(1): 170-175.

W Pak. Vet. J. dokonano zespo┼éowej, szczeg├│┼éowej analizy jako┼Ťci ┼╝ywieniowej mi─Ösa┬áw diecie cz┼éowieka; Pogorzelska J., Mici┼äski J., Ostoja H., Kowalski I.M., Szarek J., Strzy┼╝ewska E. 2013. Quality Traits of Meat from Young Limousin, Charolais and Hereford Bulls. Pak. Vet. J., 33(1): 65-68.

W ┼╗ywno┼Ť─ç Nauka Technologia Jako┼Ť─ç oceniono zespo┼éowo wp┼éyw zawarto┼Ť─ç kwas├│w t┼éuszczowych w mleku krowim na zdrowie cz┼éowieka zw┼éaszcza w wieku rozwojowym; Mici┼äski J., Pogorzelska J., Kalicka A., Kowalski I., Szarek J. 2012. Zawarto┼Ť─ç kwas├│w t┼éuszczowych w mleku kr├│w rasy polskiej holszty┼äsko-frtyzyjskiej z uwzgl─Ödnieniem ich wieku i fazy laktacji. ┼╗ywno┼Ť─ç, Nauka, Technologia, Jako┼Ť─ç, 4 (83): 136-150.

W Bromat. Chem. Toksykol. oceniono wybrane składniki odżywcze pieczywa w diecie mieszkańców Olsztyna; Skibniewska K.A., Siemianowska E., Lubak J., Kowalski I.M. 2006. Pobranie wybranych składników odżywczych z pieczywem przez mieszkańców Olsztyna. Bromat. Chem. Toksykol., 39(supl.1): 607-609.

 

3. Prace elektrochemiczne i elektroniczne

 

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Wobec wcze┼Ťniejszych zainteresowa┼ä badawczych oceniaj─ůcych wp┼éyw elektrostymulacji LESS na korekcj─Ö skoliozy idiopatycznej oraz nast─Öpnie analizuj─ůcych wp┼éyw elektrostymulacji oddzia┼éywuj─ůcej poprzez elektrody metalowe na sk├│r─Ö, mi─Ö┼Ťnie
i narz─ůdy wewn─Ötrzne powsta┼éy prace zespo┼éowe badaj─ůce zjawiska elektrochemicznew zakresie elektrolizy.

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á W J. Electorchem. Sci. oraz w J. Electroanal. Chem. opublikowano zespo┼éowe artyku┼éy dotycz─ůce eksperymentalnej elektrolizy w reakcjach z metalem.

1.    Pierożyński B.,  Kowalski I. M. 2011. Electrochemical reactivity of formamidoxime on Pt(111) and (100) single-crystal surfaces in 0.1 M NaOH solution. J. Electroanal. Chem., 662(2): 432-436.

2.    Pierożyński B., Kowalski I. M. 2011. The Influence of hypochlorite-based disinfectants on the pitting corrosion of welded joints of 316L stainless steel dairy reactor. Int. J. Electrochem. Sci., 6: 3913-3921.

3.    Pierożyński B., Kowalski I. M. 2013. Hydrogen evolution reaction at Pd-modified nickel-coated carbon fibre in 0.1 M NaOH solution. Int. J. Electrochem. Sci., 8: 7938-7947.   

┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á W Przegl─ůdzie Elektrotechnicznym i w Pol. Ann. Med. dokonano wieloo┼Ťrodkowej oceny nowoczesnych i obiektywnych metod neuronowych oraz na neuronowych klasyfikatorach grup podobie┼ästwa stosowanych w medycynie oraz w naukach elektrotechnicznych;

1.┬á┬á┬á┬á┬á Gi┼╝ewski T., Kowalski I.M., Zarzycki D., Radomska-Wilczewska A., Lewandowski R., Kotwicki T. 2008. Model systemu samoucz─ůcego w diagnostyce medycznej. Pol. Ann. Med., 15(1): 34-42.

2.      Giżewski T., Wac-Włodarczyk A., Goleman R., Kowalski I.M. 2011. Zastosowanie neuronowych klasyfikatorów grup podobieństwa dla wybranych wirtualnych obrazów wad materiałowych. Przeg. Elektrotech., 87(12b): 53-56.

 

4. Por├│wnanie przydatno┼Ťci zaawansowanych oraz tradycyjnych metod oceny postawy
i funkcji układu ruchu

 

Dokonano wywiadu ┼Ťrodowiskowego i przegl─ůdu historii chor├│b 620 pacjent├│w
w wieku od 10 do 18 lat z deformacjami kręgosłupa ze szczególnym uwzględnieniem płaszczyzny bocznej hospitalizowanych w Katedrze i Klinice Rehabilitacji, Wydziału Nauk Medycznych, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Zakupiono i przetestowano specjalistyczny sprzęt diagnostyczny, który będzie wykorzystywany do dalszych badań klinicznych wyłonionej populacji pacjentów zgodnie
z zaplanowanymi celami projektu. Do urz─ůdze┼ä obiektywizuj─ůcych badania kliniczne zastosowano kamer─Ö termowizyjn─ů, system ZERBIS CMS, EMG powierzchniowe, urz─ůdzenie MediMouse oraz skoliometr, gibotorakometr, inklinometr cyfrowy i plurimetr.

W kamerze termowizyjnej stosowano promieniowanie podczerwone, kt├│re jest promieniowaniem elektromagnetycznym o zakresie fal od 0.78 ╬╝m do 1┬á000 ╬╝m. Pomiaru zmian emisji ciep┼éa przez ┼╝ywe tkanki dokonywano poprzez obrazowanie termogram├│w. Nast─Öpnie analizowano zarejestrowane wyniki bada┼ä w asymetrii napi─Öcia mi─Ö┼Ťni przykr─Ögos┼éupowych odzwierciedlaj─ůcych zmian─Ö emisji rozk┼éadu temperatur na tylnej powierzchni tu┼éowia.

Zastosowano obiektywne pomiary sylwetki cia┼éa systemem ZERBIS CMS - kompaktowy tr├│jwymiarowy system analizy postawy cia┼éa i ruchu bazuj─ůcy na pomiarze czasu przej┼Ťcia puls├│w ultrad┼║wi─Ökowych.

Zastosowano badanie EMG powierzchniowego pozwalaj─ůce na pomiar i zapis aktywno┼Ťci mi─Ö┼Ťni w warunkach pracy statycznej i dynamicznej.

Zmiany krzywizn kr─Ögos┼éupa w skrajnych pozycjach zgi─Öcia, wyprostu i zgi─Öcia do boku koreluj─ůce z ruchomo┼Ťci─ů kr─Ögos┼éupa dokonywano w formie graficznej
i matematycznej za pomoc─ů stosowanego urz─ůdzenia MediMouse wsp├│┼épracuj─ůcego┬áz komputerem z wykorzystaniem specjalnego oprogramowania.

Mniej zaawansowane urz─ůdzenia techniczne wspomaga┼éy ocen─Ö poszczeg├│lnych cech budowy cia┼éa lub patologii dotycz─ůcej stopnia rotacji kr─Ögos┼éupa za pomoc─ů skoliometru lub gibotorakometru, ruchomo┼Ťci kr─Ögos┼éupa za pomoc─ů inklinometru cyfrowego lub plurimetru. Stwierdzona powtarzalno┼Ť─ç pomiar├│w stanowi niew─ůtpliwe zalety tych prostych urz─ůdze┼ä technicznych stosowanych w praktyce klinicznej. Nie daj─ů one jednak mo┼╝liwo┼Ťci wizualizacji tr├│jprzestrzennej cia┼éa i g┼é─Öbszej analizy patomechanizmu zaburze┼ä postawy cia┼éa.

 

Badania zostały podzielone na dwa etapy.

W pierwszym etapie analizy parametr├│w oceny tu┼éowia przeprowadzono badania w dw├│ch szko┼éach gimnazjalnych. Wszyscy pacjenci mieli pisemn─ů zgod─Ö na przeprowadzenie bada┼ä.

Przebadano 284 osoby, w tym 146 dziewcz─ůt i 138 ch┼éopc├│w w pozycji stoj─ůcej swobodnej.
W tych badaniach wyselekcjonowano potwierdzenie b┼é─Ödu pomiaru podanego przez producenta dla systemu Zebris CMS 10┬á oraz badanie kliniczne symetrii tu┼éowia┬áw p┼éaszczy┼║nie czo┼éowej, rotacji tu┼éowia skoliometrem Bunnella w p┼éaszczy┼║nie poprzecznej┬ái pomiar k─ůt├│w krzywizn plurimetrem Rippsteina w p┼éaszczy┼║nie strza┼ékowej. Wyniki potwierdzaj─ůce parametry podane przez producenta aparatu Zebris CMS 10 uzyskano┬áw trzech p┼éaszczyznach u 29 dziewcz─ůt i 22 ch┼éopc├│w w wieku 14 - 16 lat. Wyniki tych bada┼ä by┼éy wykorzystane do dalszej kwalifikacji pacjent├│w.

Badaniami zasadniczymi przeprowadzonymi w drugim etapie w Katedrze i Klinice Rehabilitacji, Wydzia┼éu Nauk Medycznych, Uniwersytetu Warmi┼äsko-Mazurskiego w┬áOlsztynie obj─Öto dziewcz─Öta ze skolioz─ů idiopatyczn─ů (SI) w liczbie 100 os├│b w trakcie leczenia zachowawczego metod─ů kinezyterapii, elektrostymulacji i gorsetem Cheneau. Pomiar├│w k─ůta skrzywienia kr─Ögos┼éupa dokonano na zdj─Öciach rentgenowskich zgodnie┬áz metodyk─ů wed┼éug Cobba. W badaniach klinicznych zastosowano tak┼╝e nowatorsk─ů metod─Ö pomiaru asymetrii tu┼éowia przy u┼╝yciu gibotorakometru oraz autorskiego oprogramowania komputerowego, umo┼╝liwiaj─ůc─ů zobrazowanie obrysu cia┼éa w formie wsp├│┼éczynnik├│w kszta┼étu i amplitudy. Metod─Ö okre┼Ťlono jako parametryzacja obrysu geometrycznego tu┼éowia ÔÇô Geometric Outline of Trunk Deformation (GODT).

 

Por├│wnanie efektywno┼Ťci i przydatno┼Ťci poszczeg├│lnych urz─ůdze┼ä i aparatury pomiarowej.

Przebadano 420 os├│b w wieku 10 - 17 lat. W badaniach wykorzystano aparatur─Ö do pomiar├│w nieinwazyjnych. Celem bada┼ä by┼éa ocena przydatno┼Ťci aparatury do skutecznej oceny zaburze┼ä ustawienia tu┼éowia w p┼éaszczy┼║nie strza┼ékowej. Do bada┼ä zaplanowano aparatur─Ö: Zebris CMS-10, posturograf dwup┼éytowy, Medimouse, kamer─Ö termowizyjn─ů, plurimetr, inklinometr Saundersa, aparat do sEMG.

Badania przeprowadzono w Klinice Rehabilitacji, Gimnazjum 23 w Olsztynie, Gimnazjum w Gietrzwa┼édzie, O┼Ťrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Nies┼éysz─ůcych┬áw Olsztynie. Grupy badane podzielono wed┼éug problem├│w diagnostycznych:

1.      Zaburzenia w płaszczyźnie strzałkowej (wady postawy, choroba Scheuermanna, kifoskoliozy).

2.      Skoliozy idiopatyczne.

3.      Bóle pleców, dyskopatie.

4.      Wady słuchu.

5.┬á┬á┬á┬á┬á Zaburzenia statyki kr─Ögos┼éupa towarzysz─ůce dysfunkcjom ko┼äczyn dolnych.

6.┬á┬á┬á┬á┬á Ergonomia pozycji siedz─ůcej.

7.      Schorzenia neurologiczne.

8.      Grupa kontrolna.

Badane grupy podzielono na podgrupy dziewcz─ůt oraz ch┼éopc├│w uwzgl─Ödniaj─ůc dob├│r aparatury do potrzeb diagnostycznych.

 

Omówienie przeprowadzonych badań klinicznych

Zastosowanie różnych narzędzi w ocenie tułowia w płaszczyźnie strzałkowej jest uzależnione od:

- pozycji wyj┼Ťciowej, w kt├│rej pozostaje badany (pozycja stoj─ůca, pozycja siedz─ůca),

- mo┼╝liwo┼Ťci przeprowadzenia badania w skrajnym wychyleniu tu┼éowia (zgi─Öcie, wyprost),

- celu konkretnej oceny (ocena krzywizn kr─Ögos┼éupa, ruchomo┼Ťci odcinkowej kr─Ögos┼éupa, napi─Öcia mi─Ö┼Ťni przykr─Ögos┼éupowych, ocena temperatury powierzchniowej okolicy okre┼Ťlonych grup mi─Ö┼Ťniowych, kontrola r├│wnowagi i obci─ů┼╝e┼ä w p┼éaszczy┼║nie podporu st├│p).

Analiza zatem wynik├│w w poszczeg├│lnych grupach badanych musi dotyczy─ç wielu parametr├│w, z kt├│rych tylko cz─Ö┼Ť─ç mo┼╝e by─ç brana pod uwag─Ö w por├│wnaniu pomi─Ödzy danymi narz─Ödziami.

W ocenie krzywizn kr─Ögos┼éupa w p┼éaszczy┼║nie strza┼ékowej w pozycji siedz─ůcej
i stoj─ůcej por├│wnaniu poddaj─ů si─Ö wyniki bada┼ä aparatem Zebris i Medimouse i cz─Ö┼Ťciowo plurimetrem.

W przypadku badania temperatury powierzchniowej okolicy okre┼Ťlonych grup mi─Ö┼Ťniowych w pozycji stoj─ůcej we wst─Öpnej analizie nie wykazano przydatno┼Ťci do oceny obci─ů┼╝enia prac─ů okre┼Ťlonych mi─Ö┼Ťni posturalnych.

Zastosowanie powierzchniowego EMG (sEMG) w ocenie pracy i napi─Öcia spoczynkowego mi─Ö┼Ťni przykr─Ögos┼éupowych bior─ůcych udzia┼é w utrzymaniu postawy nastr─Öcza powa┼╝ne problemy w przypadku pr├│by por├│wnania wynik├│w pomi─Ödzy badanymi. Przyczyn─ů okaza┼é si─Ö zbyt du┼╝y wp┼éyw zmiennych cech osobniczych (grubo┼Ť─ç tkanki podsk├│rnej, temperatura i potliwo┼Ť─ç sk├│ry itd.) na zak┼é├│cenia sygna┼éu elektrycznego. Wykorzystywano jedynie sEMG do bada┼ä dynamicznych (okre┼Ťlenie udzia┼éu poszczeg├│lnych grup mi─Ö┼Ťniowych w okre┼Ťlonej fazie ruchu) oraz bada┼ä napi─Öcia spoczynkowego mi─Ö┼Ťni
w postawie stoj─ůcej i edukacji anga┼╝owania przez pacjent├│w mi─Ö┼Ťni w kontroli postawy.

Specyficzne narz─Ödzie jakim jest posturograf dwup┼éytowy nie pozwala na por├│wnanie wynik├│w z innym narz─Ödziem pomiarowym ale znajduje zastosowanie w ocenie wielu grup badanych. Analiza wynik├│w jest trudna z powodu ilo┼Ťci dostarczonych parametr├│w, ale wybranie tych najistotniejszych pozwoli na praktyczne zastosowanie posturografu nie tylko
w diagnostyce ale tak┼╝e w monitorowaniu terapii.

Zagadnienia te zostały przedstawione w artykułach:

  1. Kowalski I. M., Protasiewicz-Fałdowska H., 2013. Trunk measurements in the standing and sitting posture according to Evidence Based Medicine (EBM). J. Spine Surg., 1(5): 66 -79.
  2. Kowalski I. M., Protasiewicz-Fa┼édowska H, Siwik P, Zaborowska-Sapeta K., D─ůbrowska A., Kluszczy┼äski M., Raistenskis J. 2013. Analysis of the sagittal plane in standing and sitting position in girls with left lumbar idiopathic scoliosis. Pol. Ann. Med., 20(1): 30-34.
  3. Kowalski I.M., Kotwicki T., Siwik P. 2013. Analysis of diagnostic methods in trunk deformities in the developmental age.Pol. Ann. Med., 20(1): 43-50.
  4. Kowalski I.M. 2013. Wady postawy. W: (red.) Kwolek A. Rehabilitacja medyczna. Wydaw. Elsevier, Med. Urban & Partner, Wyd. II, Wrocław, 283-303.
  5. Kowalski I.M., Protasiewicz-Fa┼édowska H., Zaborowska-Sapeta K., Siwik P., D─ůbrowska A., Kluszczy┼äski M., Raistenskis J. 2013. Assessment of influence of body position on kyphosis and lordosis in female patients with diagnosed idiopathic laevo-scoliosis. J. Rehabil. Med.,┬á 45(9): 963.
  6. Kowalski I.M., Protasiewicz-Fałdowska H., Dwornik M., Pierożyński B., Raistenskis J., Kiebzak W. 2014. Objective parallel-forms reliability assessment of 3dimension real time body posture screening tests. BMC Pediatrics, 14:221-228.
  7. Kowalski I. M., Kotwicki T., Siwik P. 2014. Badanie i ocena postawy ciała dziecka. W: (red.) Śliwiński Z., Sieroń A. Wielka Fizjoterapia. Elsevier, Urban & Partner, Wrocław: 126-134.
  8. Kowalski I. M., Czaprowski D., Protasiewicz-Fałdowska H. 2014. Kinezyterapia w wadach postawy. W: (red.). Śliwiński Z., Sieroń A. Wielka Fizjoterapia. Elsevier, Urban & Partner, Wrocław: 28-36.
  9. Kotwicki T., Durma┼éa J., Czaprowski D., G┼éowacki M., Ko┼éban M., Snela S., ┼Üliwi┼äski Z., Kowalski I.M. 2014. Zasady leczenia nieoperacyjnego skolioz idiopatycznych ÔÇô wskaz├│wki oparte na zaleceniach SOSORT 2006 (Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilittion Treatment). W: (red.) ┼Üliwi┼äski Z., Siero┼ä A. Wielka Fizjoterapia. Elsevier, Urban & Partner, Wroc┼éaw: 37-43.
  10. Kowalski I.M. 2014. Rehabilitacja lecznicza. W: (red.) Choiński W., Piskorz-Ogórek K., Szwałkiewicz-Warowicka E. Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie w latach 1954-2014. Wydawnictwo Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie, Olsztyn: 91-94.