Historia Centrum

Historia Centrum jest dłuższa niż samego Wydziału jeśli weźmiemy pod uwagę działalność wszystkich jednostek organizacyjnych, których stało się ono sukcesorem w wyniku ewolucyjnych przekształceń. Pierwszą z tych jednostek była utworzona w 1991 roku, zatem jeszcze w Akademii Rolniczo-Technicznej, Kortowska Szkoła Agrobiznesu. Powstała ona we współpracy z Konsorcjum pod nazwą Partners in Economics and Management (PEM) utworzonym przez University of Minnesota, Land O'Lakes Inc., Sparks Companies Inc. oraz Fundację na Rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa w celu realizacji projektu służącego rozwojowi praktycznej edukacji ekonomicznej i biznesowej, sponsorowanego przez Amerykańską Agencję ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID).

Głównym celem działalności Szkoły było upowszechnianie w szerokich kręgach biznesu stosowanej wiedzy ekonomicznej, niezbędnej do skutecznego rozwoju gospodarki rynkowej. Kształcenie to, prowadzone przez liczną kadrę ekspertów oraz wykładowców amerykańskich, wspieranych przez tłumaczy i polskich nauczycieli akademickich, oferowane było w różnych formach, poczynając od krótkich, kilkudniowych kursów i szkoleń, a na studiach podyplomowych kończąc. Tematyka była w kolejnych latach systematycznie wzbogacana i obejmowała m. in. marketing (o różnym nachyleniu i stopniu zaawansowania), zarządzanie strategiczne i operacyjne, planowanie finansowe, opracowywanie planów biznesu, badania rynkowe, organizację sprzedaży i dystrybucję, a także cieszącą się bardzo dużym zainteresowaniem organizację małego biznesu. Prowadzone były także kursy komputerowe o różnym zakresie tematycznym i stopniu zaawansowania, otwarte szkolenia, a także kursy języka angielskiego i kursy przygotowawcze na studia.

Dynamicznie rozwijająca się Kortowska Szkoła Agrobiznesu została przekształcona w 1993 roku w Polsko-Amerykański Ośrodek Marketingu i Zarządzania w Rolnictwie, będący jednostką ogólnouczelnianą.


Oficjalnego otwarcia Ośrodka z udziałem przedstawicieli amerykańskich partnerów dokonują Rektor Akademii Rolniczo-Technicznej prof. dr hab. Andrzej Hopfer oraz reprezentujący University of Minnesota profesor Zbigniew Bochniarz, Dyrektor Center of Nations in Transition (na drugim planie profesor James Houck, Head of the Department of Applied Economics, University of Minnesota).

W Ośrodku nie tylko kontynuowano dotychczasowe formy edukacji menedżerskiej i ekonomicznej (do końca 1994 roku w różnego typu kursach, szkoleniach i seminariach prowadzonych przez wysokiej klasy specjalistów amerykańskich i polskich uczestniczyło łącznie ponad 3000 osób), ale również wprowadzono nowe, wzbogacając ofertę o studia podyplomowe z zakresu marketingu i zarządzania. Studia te cieszyły się ogromną popularnością przez dziesięć kolejnych lat, a w sumie ukończyło je 519 osób.

Warto przy tej okazji wspomnieć, że w 1993 roku przeprowadzono pierwszą wideokonferencję pomiędzy wykładowcami z University of Minnesota a słuchaczami studiów podyplomowych Marketing i Zarządzanie. Był to tym samym pierwszy w Olsztynie, i prawdopodobnie w tej części kraju, przypadek kształcenia na odległość (distance learning) z wykorzystaniem platformy internetowej.

Rok 1994 okazał się też bardzo ważny dla dalszego rozwoju działalności Ośrodka, ze względu na uzyskanie i rozpoczęcie realizacji kolejnego grantu sponsorowanego przez USAID pod nazwą Management Training and Economic Education (MTEE). Głównym, amerykańskim partnerem w tym projekcie został ponownie University of Minnesota, zaś partnerem krajowym Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Oprócz kontynuacji podyplomowych studiów Marketing i Zarządzanie, rezultatem coraz ściślejszej współpracy akademickiej z University of Minnesota były unikatowe w swej koncepcji zaoczne, dwuletnie magisterskie studia uzupełniające z zakresu zarządzania i marketingu na obszarach wiejskich (Executive Master in Rural Industries Managament – EMRIM) oferowane absolwentom kierunków rolnictwo, zootechnika i technologia żywności. Absolwenci tych studiów, oprócz dyplomu polskiego, otrzymywali stosowny certyfikat University of Minnesota. Trzy edycje programu EMRIM realizowane w okresie 1995-1999 ukończyły łącznie 73 osoby.

W roku 1995 Ośrodek stał się jedną z jednostek wchodzących w skład utworzonego w Akademii Rolniczo-Technicznej Wydziału Zarządzania, odgrywając w następnych latach kluczową rolę w procesie jego internacjonalizacji i rozwoju współpracy międzynarodowej oraz wnosząc tym samym zauważalny wkład w rozwój nauk ekonomicznych w regionie. Formy działalności Ośrodka ewoluowały zarówno w wymiarze rodzajowym, włączając aktywność o charakterze naukowym, jak i w wymiarze partnerstwa zagranicznego. Rezultatem tego były dokonane w 1998 roku zmiany jego nazwy, najpierw na Międzynarodowy Ośrodek Marketingu i Zarządzania, a następnie na Międzynarodowe Centrum Biznesu i Administracji Publicznej. Ta druga zmiana związana była też z nadaniem Centrum statusu jednostki międzyuczelnianej, ze względu na pogłębiającą współpracę z partnerskimi ośrodkami akademickimi, zwłaszcza z University of Minnesota i Szkołą Główną Handlową w Warszawie.

W tym czasie uruchomiono nowy program edukacyjny pod nazwą Zarządzanie w Biznesie i Administracji (Executive Master in Business and Public Management – EMBPM). Były to dwuletnie studia magisterskie o pionierskim na skalę krajową charakterze, albowiem ich uczestnicy mogli uzyskać podwójny dyplom (polski i amerykański). Ponad 100 absolwentów tych polsko i anglojęzycznych studiów otrzymało już dyplomy powstałego w 1999 roku Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, a część z nich, po spełnieniu wysokich amerykańskich wymogów, zdobyła elitarne dyplomy Master of Public Affairs (MPA) University of Minnesota.


Uroczystość wręczenia dyplomów MPA kortowskim absolwentom pierwszej edycji tych studiów.

W 1999 roku, także we współpracy z University of Minnesota, uruchomiono na Wydziale Zarządzania dwuletnie magisterskie studia uzupełniające z zakresu zarządzania w agrobiznesie (Executive Master in Agribusiness Management – EMAM). Stanowiły one zmodyfikowaną kontynuację oferowanego wcześniej programu EMRIM. Studia te prowadzone przez kolejnych 5 lat ukończyło łącznie ponad 150 osób, otrzymując oprócz polskich dyplomów także certyfikaty University of Minnesota.

Centrum nie poprzestawało jedynie na działalności edukacyjnej inicjując i organizując konferencje międzynarodowe, także o czysto naukowym charakterze. Zwłaszcza dużym echem odbiła się konferencja poświęcona implikacjom dla polityki państwa wynikającym z integracji polskiego rolnictwa z Unią Europejska (Policy Implications of European Integration for Polish Agriculture) zorganizowana we współpracy z Fundacją na Rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa (FDPA) oraz University of Minnesota. Odbyła się ona w Olsztynie w dniach 18-20 czerwca 1998 roku, a wzięło w niej udział liczne grono naukowców i ekspertów z kraju i zagranicy.

Warto też wspomnieć o finansowej skali działalności prowadzonej w Ośrodku i Centrum w latach 90., o której może świadczyć m. in. łączna wartość realizowanych w tym czasie grantów finansowanych przez USAID, przekraczająca 1 milion USD. Centrum generowało też dla Uczelni znaczące dochody z komercyjnych form kształcenia. Efekty działalności Centrum zostały docenione przez kierownictwo Misji USAID w Polsce i najwyższe władze rządowe. W dniu 12 czerwca 2000 roku za szczególnie udane wdrażanie projektu MTEE Centrum, jako jedyna jednostka akademicka w kraju, znalazło się wśród relatywnie niewielkiego grona instytucji wyróżnionych specjalnymi dyplomami uznania, wręczonymi w Sali Kolumnowej Kancelarii Premiera RP podczas ceremonii uroczystego zakończenia 11 letniej działalności Amerykańskiej Agencji ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID) w Polsce.


Dyrektor Misji USAID w Polsce William M. Frej wręczający dr. Szczepanowi Figielowi dyplom uznania podpisany przez Premiera RP Jerzego Buzka oraz Administratora USAID w Waszyngtonie J. Brady Andersona.

Zakończenie realizacji projektu MTEE nie oznaczało spowolnienia dynamiki rozwoju Centrum. Oprócz kontynuacji programu MPA, oferowanego w pełni komercyjnej formule, równoległe podjęto udaną próbę uruchomienia programu MBA (Master of Business Administration). W realizacji tego szczytowego osiągnięcia Centrum edukacyjnego partnerem zagranicznym był University of New Brunswick z Kanady. Studia pod nazwą International Executive Master of Business Administration (IMBA) były realizowane w latach 2001-2004 i ukończyło je łącznie 30 osób, które otrzymały kanadyjskie dyplomy. W jednym z rankingów czasopisma „Wprost” olsztyński program IMBA został sklasyfikowany na 5. miejscu w gronie kilkudziesięciu innych tego programów oferowanych w tym czasie w Polsce.


Ambasador Kanady w Polsce Jego Ekscelencja Ralph J. Lysyshyn przemawiający na uroczystości wręczenia dyplomów IMBA w Kortowie w 2004 roku.

Rezultatem współpracy z University of New Brunswick był także uruchomiony w 2001 roku polskojęzyczny program kształcenia menedżerskiego Zarządzanie Biznesem (Graduate Certificate in Business Administration – GCBA). Przez kolejnych 10 lat cieszył się on dużym powodzeniem, o czym może świadczyć wynosząca 315 łączna liczba absolwentów.

Doświadczenia Centrum w zakresie rozwoju edukacji menedżerskiej i biznesowej zdobyte na rynku polskim we współpracy z partnerami amerykańskim i kanadyjskim umożliwiły rozpoczęcie realizacji kolejnych, międzynarodowych grantów finansowanych przez USAID. Ich zasadniczym celem był rozwój edukacji menedżerskiej na Ukrainie. W latach 2000-2003 Centrum uczestniczyło w implementacji działań prowadzonych przez Consortium for Enhancement of Ukrainian Management Education (CEUME), których celem było wzmocnienie zarządzania biznesowego na Ukrainie. Przez następne cztery lata (2004-2007) Centrum było partnerem w konsorcjum realizującym projekt Business Management Education in Ukraine (BMEU), będący kontynuacją działań zapoczątkowanych przez CEUME. W obydwu projektach instytucjonalnym liderem był University of Minnesota, natomiast oprócz Centrum, reprezentującego Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, partnerami tworzącymi Konsorcjum były Northwestern University, University of Michigan Business School, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie oraz Wyższa Szkoła Biznesu – National Louis University w Nowym Sączu.

Oprócz działań służących wprowadzaniu nowoczesnych standardów edukacji menedżerskiej rolą Centrum było też wspieranie starań wybranych uczelni ukraińskich mających na celu wprowadzanie kształcenia w formule MBA. Ukraińskim partnerem Centrum stał się Państwowy Uniwersytet Ekonomiczny w Odessie (ONEU), który z powodzeniem realizował te ambitne zamierzenia. Bliska współpraca Centrum z odesską uczelnią miała miejsce także w ramach realizowanego z University of Minnesota w latach 2002-2004 projektu finansowanego przez NISCUPP (New Independent States College and University Partnership Program). Projekt ten polegał m. in. na przeprowadzeniu badań służących określeniu potrzeb ukraińskiego sektora biznesu w zakresie akademickiego kształcenia menedżerskiego oraz programów szkoleniowych dla przedsiębiorców. Rezultatem realizacji projektu było utworzenie na ONEU Centrum Edukacji Biznesowej (Center for Business Education). Władze oraz pracownicy ONEU także odwiedzali UWM w ramach wizyt studyjnych służących konsultacjom i zapoznawaniu się z procesem kształcenia na Wydziale.

Pracownicy naukowi Państwowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Odessie podczas wizyty studyjnej w Centrum.

Należy zaznaczyć, że w latach 2003-2005 ponownym zmianom ulegała organizacyjna formuła funkcjonowania Centrum. Z początkiem 2003 roku Centrum stało się z powrotem jednostką organizacyjną Wydziału Zarządzania z przypisanymi do realizacji statutowymi zadaniami naukowo-dydaktycznymi, kontynuując jednocześnie wcześniejsze formy aktywności zwłaszcza w obszarze współpracy międzynarodowej. Współpraca ta wpływała bardzo istotnie na profil naukowy jednostki i prowadzone w niej badania, które dotyczyły m. in. cenowej efektywności rynków w warunkach globalizacji, wpływu technologii informacyjnych i komunikacyjnych na funkcjonowanie wybranych rynków oraz konkurencyjności struktur rynkowych i zmienności cen w łańcuchach marketingowych produktów żywnościowych. Po zmianach organizacyjnych związanych m. in. z przekształceniem Wydziału Zarządzania w Wydział Nauk Ekonomicznych oraz utworzeniu z dniem 1 stycznia 2005 roku Katedry Analizy Rynku i Marketingu, Centrum stało się jej częścią w wyniku połączenia z istniejącą do tego momentu Katedrą Marketingu. Te w gruncie rzeczy formalne zmiany nie wpłynęły istotnie na obraz działalności samego Centrum. Nadal prowadzono cieszące się niesłabnącym powodzeniem studia podyplomowe, realizowano programy kształcenia menedżerskiego także w sektorze publicznym oraz w dalszej perspektywie projekty w ramach funduszy europejskich.