Rada Wydziału Władze wydziału Komisje Wydziałowe Dziekanat

KATEDRA POLITYKI GOSPODARCZEJ I REGIONALNEJ

Adres biura katedry:

10-957 Olsztyn, ul. M. Oczapowskiego 4, tel. (089) 523-3486, faks: (089) 523-3737, e-mail:

Kierownik Katedry
prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw.

• Dziekan Wydziału Nauk Ekonomicznych (2002-2005)
• Kierownik naukowy studiów podyplomowych Menedżerskich oraz Zarządzanie Funduszami Unijnymi.

 

Katedra Polityki Gospodarczej i Regionalnej jest kontynuatorką działalności powstałego 4 maja 1999 r., zgodnie z Zarządzeniem nr 12 Rektora ART w Olsztynie, Zakładu Polityki Gospodarczej na Wydziale Zarządzania. Kierownikiem Zakładu został wówczas prof. Roman Kisiel. Inicjatywa powstania tej jednostki była uwarunkowana w głównej mierze potrzebą dostosowania do zmieniającej się oferty kształcenia na Wydziale.

W dniu 1 września 2001 r. uchwałą Senatu UWM w Olsztynie Zakład Polityki Gospodarczej przekształcony został w Katedrę Polityki Gospodarczej i Regionalnej.

Rozwojowi Katedry towarzyszyły dynamiczne zmiany kadrowe. W poszczególnych latach kadrę naukowo-dydaktyczną Katedry wzmocnili:

• prof. dr hab. Janusz Jaworowski – 1999-2000 (ART/UWM w Olsztynie),
• prof. dr hab. Wanda Filipak-Iżyk – 2000-2001 (AE we Wrocławiu),
• prof. dr hab. Krzysztof Luks – 2001-2004 (Uniwersytet Szczeciński),
• prof. dr hab. Dariusz Waldziński – 2002-2004 (KARiM, UWM w Olsztynie),
• prof. dr hab. Giuseppe Patruno – 2004-2005 (Uniwersytet w Bari),
• prof. dr hab. Andrzej Ruciński – 2004-2005 (Uniwersytet Gdański).

Obecnie (2011 r.) w Katedrze zatrudnionych jest 11 osób, w tym jeden profesor zwyczajny, siedmiu adiunktów, w tym jeden doktor habilitowany, dwóch asystentów, specjalista.

 

DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWA

Wraz z rozwojem naukowo-badawczym pracowników Katedry poszerzono również ofertę dydaktyczną skierowaną nie tylko do studentów Wydziału Nauk Ekonomicznych i innych funkcjonujących na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim, lecz także do absolwentów studiów wyższych, którzy swoje wykształcenie mogą uzupełniać w ramach prowadzonych w Katedrze studiów podyplomowych.

Realizowane w Katedrze prace naukowe oraz badawczo-rozwojowe dotyczą reprezentowanej dziedziny naukowej. Obejmują one zarówno tradycyjną problematykę, jak i tematykę nową, która jest podejmowana w miarę postępu wiedzy i nowych trendów europejskich, w tym polskich. Badania są inspirowane potrzebą i oczekiwaniami regionalnej, a także krajowej polityki gospodarczej oraz zainteresowaniami poszczególnych pracowników.

Wśród głównych kierunków badań należy wymienić następujące zagadnienia:

• Czynniki rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. Rola wspólnej polityki rolnej w kontekście przemian w polskim rolnictwie (rynek ziemi, inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz ich wpływ na konkurencyjność i innowacyjność polskiego rolnictwa). Instrumenty WPR (dopłaty bezpośrednie, płatności na zalesianie, renty strukturalne, kwoty mleczne).
• Problematyka napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, szczególnie w aspekcie oceny i mechanizmów kształtujących klimat inwestycyjny. Otoczenie instytucjonalne (specjalne strefy ekonomiczne, władze lokalne i regionalne) i jego znaczenie w pozyskiwaniu inwestycji zagranicznych. Gospodarowanie nieruchomościami w gminie jako element polityki lokalnej wpływający na pozyskiwanie inwestycji. Problematyka wzrostu gospodarczego na poziomie regionalnym, aktywność i atrakcyjność inwestycyjna ( w tym teorie lokalizacji), determinanty rozwoju i konkurencyjność regionów, rola migracji zarobkowych w rozwoju gospodarczym.
• Wybrane aspekty rozwoju regionalnego i lokalnego: uwarunkowania rozwoju turystyki w świetle założeń polityki regionalnej, finansowanie rozwoju regionalnego i lokalnego ze szczególnym uwzględnieniem funduszy europejskich; innowacje w systemach zarządzania sprawami publicznymi; współpraca jako instrument budowania przewagi konkurencyjnej na przykładzie gmin Polski wschodniej, strategie samorządów gminnych w zakresie przekształceń własnościowych.

Obszary badawcze

• 2011-2012 – Regionalne uwarunkowania polityki gospodarczej, badania statutowe nr 1210.0807 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. – kierownik tematu]
• 2008-2010 - Wzmacnianie konkurencyjności regionów peryferyjnych na przykładzie województwa warmińsko-mazurskiego, badania statutowe nr 1210.0806 [dr Magdalena Wojarska – kierownik tematu]
• 2009-2010 - Rola inwestycji w społeczno-ekonomicznym rozwoju regionów, badania własne nr 1210.0207 [dr hab. Renata Marks-Bielska - kierownik tematu]

Granty naukowe i prace badawczo-rozwojowe

• 2011-2014 - Unternehmerbilder in Deutschland und Polen: Vergleich von Kompetenzen und Potenzialen - projekt przyznany przez Polsko-Niemiecką Fundację na rzecz Nauki, nr 100159 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. – kierownik projektu, dr hab. Renata Marks-Bielska, dr Karolina Babuchowska i dr Wiesława Lizińska - wykonawcy]
• 2011-2012 - Ocena efektywności pomocy publicznej w Specjalnych Strefach Ekonomicznych w Polsce - grant ministerialny nr N N114 335340 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. – kierownik grantu, dr Wiesława Lizińska, dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch, dr Alina Źróbek-Różańska, mgr Jarosław Nazarczuk i mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska - wykonawcy]
• 2010-2012 - Ocena wpływu wybranych instrumentów wspólnej polityki rolnej na poziom i strukturę inwestycji w gospodarstwach rolnych w województwach Polski Wschodniej - grant ministerialny nr N N114 185838 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. – kierownik grantu, dr hab. Renata Marks-Bielska i dr Karolina Babuchowska – główni wykonawcy]
• 2010-2012 - Ocena i mechanizmy kształtujące klimat inwestycyjny w Polsce na poziomie układów terytorialnych - grant ministerialny habilitacyjny nr N N114 151639 [dr Wiesława Lizińska – kierownik projektu]
• 2009-2010 – Rynek ziemi rolniczej w Polsce – projekt badawczy zlecony przez Agencję Nieruchomości Rolnych [dr hab. Renata Marks-Bielska – kierownik projektu, prof. dr hab. Roman Kisiel oraz dr Wiesława Lizińska – wykonawcy].
• 2007-2010 - Europäisch-Turkmenisches Weiterbildungszentrum für fachübergreifende Berufsqualifizierun im Gas- und Erdölsektor - europejski projekt Tempusa, JEP_26149_2005 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. - koordynator projektu]
• 2008-2010 - Ocena i mechanizmy kształtujące klimat inwestycyjny województwa warmińsko-mazurskiego [dr Wiesława Lizińska - wykonawca]
• 2005-2006 - Czynniki kształtujące rynek ziemi rolniczej w woj. warmińsko-mazurskim; Kapitał zagraniczny i jego rola w przekształceniach własnościowych w rolnictwie polskim - zadania badawcze zlecone przez Agencję Nieruchomości Rolnych [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. - koordynator projektu, dr Wiesława Lizińska oraz dr hab. Renata Marks-Bielska - wykonawcy]
• 2004-2006 - Prowadzenie rachunkowości w gospodarstwie rolnym zgodnie z wymogami UE - projekt SAPARD PL-6-06/02-03 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. - wykonawca]
• 2005 - Kapitał zagraniczny i jego znaczenie dla rozwoju regionu Warmii i Mazur - zadanie badawcze zlecone przez Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie [dr Wiesława Lizińska - wykonawca]
• 2003-2005 - Funkcjonowanie Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej a rozwój regionu - zadanie badawcze wykonywane dla Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A. w Olsztynie [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw., dr Wiesława Lizińska - główni wykonawcy]
• 2003-2005 - Wykorzystanie funduszy w ramach programu Phare 2 - zadanie badawcze wykonywane dla Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw., dr Wiesława Lizińska - główni wykonawcy]
• 2002-2005 - Optymalizacja produkcji wierzby krzewiastej /Salix sp./ na gruntach ornych oraz przetwarzanie jej do postaci "prażonej biomasy" jako surowca energetycznego - projekt nr N310 059 31/2638 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. - wykonawca]
• 2002-2005 - Produktywność i charakterystyka biomasy klonów wikliny (Salix sp.) jako biopaliwa - projekt badawczy 3 PO6R 047 23 [prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. - główny wykonawca]

Współpraca

Pracownicy Katedry współpracują z wieloma uczelniami w kraju, m.in.: Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Gdańskim, Uniwersytetem M. Kopernika w Toruniu, Szkołą Główną Handlową i Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Elblągu, Uniwersytetem Rolniczym w Krakowie, Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu, Zachodniopomorskim Uniwersytetem Technologicznym w Szczecinie, Wyższą Szkołą Informatyki i Ekonomii w Olsztynie oraz ośrodkami naukowymi, m.in.: IBMER i IERiGŻ-PIB w Warszawie.

Katedra Polityki Gospodarczej i Regionalnej utrzymuje również stałą współpracę z licznymi placówkami za granicą, m.in. Instytutem ds. Rozwoju Europy Środkowej i Wschodniej (IAMO) w Halle (Niemcy), Wyższą Szkołą Zawodową w Bielefeld (Niemcy), Uniwersytetami w Bari, (Włochy), Helsinki Business College (Finlandia) oraz Uniwersytetami na Białorusi (Grodno, Gorki), Litwie (Kowno), Ukrainie (Odessa, Czerkasy), w Rosji (Sankt Petersburg), Chorwacji (Zagrzeb i Osjek) i Turkmenistanie (Politechnika w Aszchabadzie).

Poza współpracą naukową z różnymi uczelniami wyższymi w kraju i za granicą Katedra prowadzi badania naukowe związane z gospodarką. Istotna jest w tym współpraca z licznymi instytucjami w regionie, do których należą ARiMR, ANR, ARR, NBP, WMARR S.A., WMSSE S.A., Urząd Marszałkowski, Wojewódzki Urząd Pracy, Urząd Statystyczny. Dzięki ścisłej współpracy z gospodarką możliwe jest z jednej strony prowadzenie badań, a z drugiej strony uzyskane wyniki aplikowane są do praktyki.

Konferencje

W ramach tej współpracy pracownicy Katedry uczestniczyli wielokrotnie w międzynarodowych konferencjach i kongresach naukowych oraz w programach naukowo-dydaktycznych (Tempus, Phare Fiesta II).

DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNA

Katedra Polityki Gospodarczej i Regionalnej prowadzi działalność dydaktyczną w formie wykładów, seminariów dyplomowych i ćwiczeń na studiach stacjonarnych, niestacjonarnych oraz podyplomowych dla studentów różnych wydziałów, m.in.: Wydziału Nauk Ekonomicznych, Wydziału Humanistycznego, Wydziału Nauki o Żywności, Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej.

Seminaria magisterskie w przedsiębiorstwach i instytucjach w Olsztynie

Problematyka klastrowa już po raz kolejny była poruszana podczas seminarium dyplomowego zorganizowanego w firmie Mebelplast S.A. w Olsztynie. Uczestnicy seminarium mieli możliwość spotkania z Prezesem firmy Markiem Kołakowskim, który zapoznał studentów ze specyfiką, strukturą organizacyjną i uwarunkowaniami funkcjonowania firmy.

Jak działa program plagiat.pl na UWM w Olsztynie?

Działanie programu antyplagiatowego wyjaśnił studentom specjalności Międzynarodowej Polityki Gospodarczej i Społecznej mgr Leszek Ołdakowski z Działu Informatycznej Obsługi Uczelni UWM w Olsztynie, który gościł 17 stycznia 2011 r. na seminarium dyplomowym w naszej Katedrze.

Zagraniczni studenci na seminarium magisterskim w Katedrze Polityki Gospodarczej i Regionalnej

W dniu 24 lutego 2011 r. na seminarium magisterskim w Katedrze Polityki Gospodarczej i Regionalnej gościli zagraniczni studenci z Turcji, Japonii i Rosji należący do organizacji studenckiej AIESEC. Umukusyum Bulatova z Dagestan State University (Rosja), Yoshitaka Iwase z Shiga University z Japonii, Melih Akar z Boğaziçi Úniversity (Turcja) zapoznali Studentów Naszego Wydziału ze specyfiką i uwarunkowaniami funkcjonowania szkół wyższych w ich krajach. Opowiedzieli m.in. o zasadach kształcenia w ich macierzystych uczelniach, kryteriach naboru na studia oraz formach pomocy materialnej przysługującej studentom.

Seminarium dyplomowe w Agencji Rynku Rolnego OT w Olsztynie

W dniu 15 marca 2011 r. w Agencji Rynku Rolnego OT w Olsztynie odbyło się seminarium dyplomowe poświęcone systemowi kwotowania produkcji mleka oraz bieżącej sytuacji na rynku mleka i przetworów mlecznych. Uczestnicy seminarium mieli możliwość spotkania z przedstawicielami dyrekcji Andrzejem Milkiewiczem – Dyrektorem Agencji oraz Alicją Maruszak – Zastępcą Dyrektora oraz pracownikami OT ARR. Podczas spotkania studenci zaprezentowali wyniki swoich badań przeprowadzonych wśród rolników.

A może studia doktoranckie z Ekonomii?

W związku z licznymi pytaniami ze strony studentów II roku MSU w dniu 22 marca 2011 r. pracownicy Katedry Polityki Gospodarczej i Regionalnej i absolwenci Studiów Doktoranckich z Ekonomii funkcjonujących na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego, mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska oraz mgr Jarosław Nazarczuk, zapoznali uczestników seminarium dyplomowego z wymogami kwalifikacyjnymi stawianymi przed kandydatami na studia doktoranckie. Opowiedzieli m.in. o kryteriach naboru na studia, programie kształcenia oraz formach pomocy naukowej i materialnej przysługującej doktorantom.

Seminarium dyplomowe w Warmińsko-Mazurskim OR Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie

W dniu 14 kwietnia 2011 r. w Warmińsko-Mazurskim OR ARiMR odbyło się seminarium dyplomowe. Tematyka prac licencjackich i magisterskich studentów uczestniczących w spotkaniu dotyczyła rozwoju obszarów wiejskich. Studenci przedstawiając swoje opracowania mieli możliwość skorzystania z bezpośrednich uwag dyrekcji oddziału - Pani dyrektor OR dr Jolanty Marozas i kierownika BDSŚPB - dr Teresy Ojczyk. Odwiedzając instytucję, która pełni rolę unijnej agencji płatniczej studenci mogli sprawdzić, jak przebiega proces przekazywania milionowych kwot na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.

Seminarium dyplomowe w Departamencie Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie

W Departamencie Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego w dniu 1 czerwca 2011 r. odbyło się seminarium dyplomowe poświęcone rozwojowi obszarów wiejskich w woj. warmińsko-mazurskim. Uczestnicy seminarium mieli możliwość spotkania z Dyrektorem Departamentu – dr Jarosławem Sarnowskim.

Tematyka prac magisterskich jest związana z rozwojem obszarów wiejskich (np. dopłaty bezpośrednie, renty strukturalne, kwoty mleczne, rynek ziemi) czy ze specjalnymi strefami ekonomicznymi realizowana jest w regionalnych instytucjach otoczenia biznesu, m.in. ANR, WMSSE S.A.

Realizowane przedmioty

Wykaz przedmiotów realizowanych przez pracowników katedry w roku akademickim 2011/2012

Nazwa przedmiotu	Prowadzący
Studia stacjonarne
Ekonomia międzynarodowa	dr Karolina Babuchowska
Finansowanie rozwoju regionalnego	dr Magdalena Wojarska mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska
Gospodarka regionalna	dr Magdalena Wojarska mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska
Inwestycje zagraniczne	dr Wiesława Lizińska
Międzynarodowa współpraca regionów	dr Izabela Zabielska
Międzynarodowe stosunki gospodarcze	dr Wiesława Lizińska dr Izabela Zabielska mgr Jarosław Nazarczuk
Polityka gospodarcza	prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. dr hab. Renata Marks-Bielska mgr Jarosław Nazarczuk mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska
Polityka lokalna	dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch
Polityka rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich	dr hab. Renata Marks-Bielska
Problemy współczesnej gospodarki światowej	dr Karolina Babuchowska
Przedmiot do wyboru F-2	dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch
Przedmiot do wyboru F-3	dr Wiesława Lizińska
Współpraca transgraniczna	dr Izabela Zabielska
Seminaria licencjackie	prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch
Seminaria magisterskie	prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. dr hab. Renata Marks-Bielska
Studia niestacjonarne
Ekonomia międzynarodowa	dr Karolina Babuchowska
Finansowanie rozwoju regionalnego	dr Magdalena Wojarska mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska
Gospodarka regionalna	dr Magdalena Wojarska
Inwestycje zagraniczne	dr Wiesława Lizińska
Międzynarodowe stosunki gospodarcze	dr Izabela Zabielska mgr Jarosław Nazarczuk
Polityka gospodarcza	prof. dr hab. Roman Kisiel, prof. zw. dr hab. Renata Marks-Bielska mgr Jarosław Nazarczuk
Polityka lokalna	dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch
Polityka rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich	dr hab. Renata Marks-Bielska
Przedmiot do wyboru F-2	dr Izabela Zabielska
Przedmiot do wyboru F-3	dr Wiesława Lizińska
Współpraca transgraniczna	dr Izabela Zabielska
Seminaria licencjackie	dr Karolina Babuchowska dr Wiesława Lizińska dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch dr Izabela Zabielska
Seminaria magisterskie	dr Wiesława Lizińska dr hab. Renata Marks-Bielska dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch dr Magdalena Wojarska

 

Konsultacje

Godziny konsultacji pracowników katedry w roku akademickim 2011/12 - semestr zimowy

Studia stacjonarne

Imię i nazwisko	Dzień	Godziny	Pokój	Telefon	E-mail
prof. dr hab. Roman Kisiel	poniedziałki:	08:00-11:00	200	89 523 3486
dr hab. Renata Marks-Bielska	piątki:	13:00-15:15	13	89 523 4709
dr Karolina Babuchowska	czwartki: piątki:	08:00-09:30 13:00-14:30	108	89 523 4541
dr Wiesława Lizińska	poniedziałki: piątki:	08:30-10:00 13:00-14:30	202	89 523 4531
dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch	wtorki: piątki:	11:15-12:15 15:00-17:00	206	89 523 4588
dr Magdalena Wojarska	piątki:	09:00-10:00	205	89 523 4588
dr Izabela Zabielska	wtorki: środy:	10:00-11:00 11:00-13:00	203	89 523 3906
dr Alina Źróbek-Różańska	urlop wychowawczy	-	203	89 523 3906
mgr Jarosław Nazarczuk	poniedziałki: środy:	09:00-11:00 08:30-09:30	204	89 523 4265
mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska	poniedziałki: środy:	09:00-10:30 14:00-15:30	109	89 524 5145

Studia niestacjonarne

Imię i nazwisko	Dzień	Godziny	Pokój	Telefon	E-mail
prof. dr hab. Roman Kisiel	niedziele: w term. zjazdów III NS Lic. Zarządzania	09:30-11:00	200	89 523 3486
dr hab. Renata Marks-Bielska	soboty: w term. zjazdów II NS Lic. Ek.	09:45-10:45	13	89 523 4709
dr Karolina Babuchowska	piątki:	13:00-14:30	108	89 523 4541
dr Wiesława Lizińska	piątki:	13:00-14:30	202	89 523 4531
dr Lucyna Szczebiot-Knoblauch	piątki:	15:00-17:00	206	89 523 4588
dr Magdalena Wojarska	soboty: w term. zjazdów III NS Lic. Ek. piątki: w term. zjazdów II NS MSU Ek.	16:00-17:00 15:30-16:30	205	89 523 4588
dr Izabela Zabielska	piątki: w term. zjazdów NS Lic. Ek.	17.30-18.30	203	89 523 3906
dr Alina Źróbek-Różańska	urlop wychowawczy	-	203	89 523 3906
mgr Jarosław Nazarczuk	soboty: w term. 1.10, 8.10, 22.10, 5.11	15.00-16.30	204	89 523 4265
mgr Joanna Zielińska-Szczepkowska	piątki: w term. zjazdów	14:00-15:00	109	89 524 5145

Studia podyplomowe

Katedra Polityki Gospodarczej i Regionalnej organizuje studia podyplomowe, które są coraz bardziej popularną formą kształcenia. Są to studia podyplomowe Menedżerskie (9 edycji) i Zarządzanie Funduszami Unijnymi (18 edycji):

• MENEDŻERSKIE
• ZARZĄDZANIE FUNDUSZAMI UNIJNYMI

Koła naukowe

Przy Katedrze działa Koło Naukowe Ekonomia Międzynarodowa, którego opiekunem jest dr Wiesława Lizińska.

Głównym celem działalności Koła jest nawiązywanie kontaktów naukowo-badawczych oraz udział w projektach badawczych realizowanych przez Katedrę. Strona internetowa Koła

DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA

W Katedrze realizowane są również badania na zlecenie jednostek pozauczelnianych, które dotyczą:

• roli Agencji Nieruchomości Rolnych w kształtowaniu ustroju rolnego w Polsce;
• środków unijnych i ich znaczenia w restrukturyzacji i modernizacji polskiego rolnictwa;
• roli Specjalnych Stref Ekonomicznych w rozwoju regionów;
• znaczenia programu Phare w rozwoju infrastruktury i przedsiębiorczości sektora MSP;
• kapitału zagranicznego i jego znaczenia w rozwoju regionu Warmii i Mazur.