Fakty
72. rocznica zbrodni katyńskiej

72. rocznica zbrodni katyńskiej

3 kwietnia 2012 r. obchodzimy 72. rocznicę zbrodni katyńskiej. W Olsztynie, podobnie jak i w całym kraju odbędą się z tej okazji okolicznościowe uroczystości.

 

Decyzja o wymordowaniu Polaków zapadła 5 marca 1940 r. na posiedzeniu Biura Politycznego KC WKP(b), którego członkowie na czele ze Stalinem zadecydowali o rozstrzelaniu 14,7 tys. jeńców wojennych i 11 tys. więźniów uzasadniając to tym, iż są oni zawiziętymi wrogami władzy sowieckiej, pełnymi nienawiści do ustroju sowieckiego. Zorganizowana eksterminacja jeńców polskich zaczęła się 3 kwietnia 1940 r. i trwała sześć tygodni. Według dotychczasowych ustaleń pod osłoną nocy w piwnicach siedziby Zarządu NKWD w Kalininie (Twerze) strzałem w tył głowy zamordowano 6311 jeńców z obozu specjalnego w Ostaszkowie. Z kolei w Charkowie w miejscowym więzieniu wewnętrznym w ten sam sposób zamordowano 3820 jeńców z obozu specjalnego w Starobielsku, natomiast w Katyniu i Smoleńsku - 4421 jeńców z obozu specjalnego w Kozielsku, gdzie przetrzymywano oficerów Wojska Polskiego. Oprócz Katynia ofiary sowieckiej zbrodni pogrzebano w Piatichatkach na przedmieściach Charkowa, Miednoje koło Tweru, Bykowni na Ukrainie oraz prawdopodobnie w Kuropatach na Białorusi. W ten sposób unicestwiono znaczącą część przedwojennej polskiej elity intelektualnej, ponieważ obok oficerów zawodowych wymordowano również oficerów rezerwy, którzy w cywilu byli naukowcami, inżynierami, lekarzami, adwokatami, nauczycielami itp. Spowodowało to niepowetowaną stratę dla Polski zarówno w czasie wojny, jak i po jej zakończeniu. Od początku władze sowieckie zaprzeczały iż jakoby miały cokolwiek wspólnego z tą zbrodnią. Tak rodziło się „kłamstwo katyńskie", które stało się niejako kłamstwem założycielskim Polski Ludowej. Przez następne pół wieku wladze komunistycze świadomie fałszowały i zatajały prawdę o Katyniu. Dopiero w 1990 r. władze sowieckie oficjalnie przyznały się do popełnienia tej zbrodni.


Warto przypomnieć, że z inicjatywy Senatu Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie 17 września 2009 r. ówczesny prezydent RP Lech Aleksander Kaczyński, w towarzystwie JM Rektora UWM prof. Józefa Górniewicza i prezydenta Olsztyna Piotra Grzymowicza, dokonał otwarcia Alei Ofiar Katyńskich biegnącej wzdłuż ciągu pieszego na Górce Kortowskiej. Aleję tworzy 27 dębów posadzonych ku czci pomordowanych przez funkcjonariuszy NKWD absolwentów wyższych uczelni związanych z Olsztynem, w tym także zasadzony osobiście przez Lecha Kaczyńskiego pamiątkowy „dąb prezydencki". Na obelisku z pamiątkową tablicą umieszczono 26 nazwisk: Paweł Aleksandrowicz, ur. 1940 r., s. Piotra, inż. leśnik, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ppor. rez.WP, więziony w Kozielsku; Roman Wincenty Błażejewski, ur. 1907, s. Wincentego, lekarz weterynarii, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, ppor. rez. WP, więziony w Kozielsku; Kazimierz Aleksander Karczewski, ur. 1902, s. Adama, mgr chemii, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, por. rez. WP, więziony w Starobielsku; Feliks Szczęsny Karnicki, ur. 1906, s. Karola, mgr rolnictwa, absolwent Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, por. rez. WP, więziony w Starobielsku; Kazimierz Kabordo, ur. 1891, s. Józefa, inż. geodeta, por. rez. WP, więziony w Starobielsku; Józef Franciszek Komarski, ur. 1913, s. Józefa, mgr prawa, ppor. rez. WP, więziony w Starobielsku; Kazimierz Korybut-Daszkiewicz, ur. 1905, s. Bonifacego i Walerii z Rymaszewskich, absolwent Szkoły Morskiej w Tczewie oraz Szkoły Podchorążych Rezerwy w Zambrowie, ppor. WP, więziony w Kozielsku; Karol Kosiński, ur. 1887, s. Dionizego, lekarz medycyny, mjr rez. WP, więziony w Kozielsku; Stefan Stanisław Kwiatkowski, ur. 1893, s. Jana, mgr prawa, kpt. rez. WP, więziony w Starobielsku; Bolesław Leman, ur. 1892, s. Jana, lekarz medycyny, por. rez. WP, więziony w Starobielsku; Władysław Linsenman, ur. 1884, s. Antoniego, lekarz weterynarii, absolwent Uniwersytetu w Dorpacie, mjr rez. WP, więziony w Starobielsku; Gracjan Wacław Łapczyński, ur. 1892, s. Aleksandra, mgr prawa, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, rtm WP, więziony w Kozielsku; Lucjan Małecki, ur. 1896, s. Jana, inż., absolwent Politechniki Warszawskiej, ppor. rez. WP, więziony w Starobielsku; Witold Niczyperowicz, ur. 1910, s. Floriana, mgr prawa, por. rez. WP, więziony w Starobielsku; Andrzej Pelczar, ur. 1899, s. Jana, lekarz medycyny, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, por. rez. WP, więziony w Starobielsku; Stanisław Piszcz, ur. 1911, s. Tomasza, nauczyciel, absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Krotoszynie, por. rez. WP, więziony w Kozielsku; Antoni Rzeszotarski, ur. 1896, s. Tadeusza, absolwent Wydziału Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, por. rez. WP, więziony w Kozielsku; Tadeusz Smoleński, ur. 1898, s. Stefana, mgr prawa, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, kpt. rez. WP, więziony w Kozielsku; Wacław Szymkowski, ur. 1913,, s. Antoniego, nauczyciel, absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Białymstoku, ppor. rez. WP, więziony w Kozielsku; Ryszard Wilamowicz, ur. 1901, s. Jana, inż., ppor. rez. WP, więziony w Kozielsku; Kazimierz Henryk Woźny, ur. 1895, s. Jana, dr medycyny, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, por. rez. WP, więziony w Kozielsku; Józef Zapaśnik, ur. 1909, s. Bronisława, inż. rolnictwa, absolwent Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, ppor. rez. WP, więziony w Starobielsku; Witold Zygmunt Zapaśnik, ur. 1890, s. Kazimierza, absolwent Instytutu Technologicznego w Petersburgu, mjr WP, więziony w Starobielsku; Edward Marian Żołnierkiewicz, ur. 1908, s. Michała, ekonomista, absolwent Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie, ppor. rez. WP, więziony w Kozielsku; Kazimierz Żuławski, ur. 1901, s. Ludwika, inż. rolnik, ppor. rez. WP, więzony w Kozielsku; Stanisław Ludwik Żurakowski, ur. 1886, s. Edmunda, ukończył studia prawnicze w Kijowie, ppor. rez. WP, więziony w Kozielsku.


Witold Gieszczyński