- Studenci niepełnosprawni są bardziej narażeni na pewne problemy. Myślę, że część z nich o tym wie, ale może nie wszyscy: kontakt z psychologiem nie jest żadną ujmą - mówi dr Piotr Markiewicz z Biura ds. Studentów Niepełnosprawnych.

- Na co mogą liczyć studenci niepełnosprawni podczas wizyty u psychologa?

- Na początku muszę ustalić z jaką konkretną sprawą przychodzi student. Czy to problemy w życiu osobistym, czy może jest to kwestia związana z funkcjonowaniem na uczelni i sprawami akademickimi. Zajmuję się problemami studenckimi występującymi w obu tych sferach. Zamierzam także przeprowadzić szkolenia i warsztaty dla studentów niepełnosprawnych. To będą m.in. treningi asertywności oraz ćwiczenia poprawiające umiejętność uczenia się, w tym zapamiętywania. Poruszę także zagadnienia dotyczące komunikacji z rówieśnikami, czy przećwiczę ze studentami sposoby radzenia sobie z lękiem przed egzaminem.

- Z jakimi problemami zgłaszają się studenci?

- Studenci zgłaszają się z różnymi sprawami. Przykładowo, jedna osoba dostrzega u siebie problemy osobowościowe i chce uzyskać diagnozę osobowości oraz ocenę tego, jak to wpływa na jej codzienne funkcjonowanie. Inna osoba nie może poradzić sobie z wymaganiami życia studenckiego lub zmaga się z traumatycznymi wspomnieniami. Takich problemów jest wiele i z każdym zgłaszanym wspólnie musimy sobie poradzić.

- Pracuje pan od dawna ze studentami. Czy problemy studentów niepełnosprawnych różnią się od problemów studentów pełnosprawnych?

- Zasadniczo są takie same. A jeśli występują różnice to minimalne, choć dla studentów niepełnosprawnych te różnice mogą być kluczowe. Przykład: niepełnosprawny student wyjeżdża na studia z domu, gdzie dotąd był pod bardzo opiekuńczymi skrzydłami rodziny. Trafia na studia i zaczyna się dramat, bo w pobliżu nie ma ani mamy ani taty a wszyscy traktują go jak dorosłego. Podobna sytuacja może się zdarzyć u każdego studenta.

Studenci niepełnosprawni są jednak bardziej przewrażliwieni na swoim punkcie. Niepełnosprawność inwalidyzuje także społecznie na zasadzie: „Wiem, że jestem niepełnosprawny i wydaje mi się, że to wszyscy widzą". Ale niekoniecznie tak musi być.

Albo jeszcze inaczej: niepełnosprawność przestaje być tematem tabu, bo wokół widzimy niepełnosprawnych. Jednak wśród niektórych studentów niepełnosprawnych może jeszcze pokutować takie poczucie, że coś im się należy. Pojawia się frustracja, bo wszyscy idą na piwo a student nie może dojechać lub nauczyciel akademicki nie bierze pod uwagę, że student niepełnosprawny ma ograniczenia np. przy przyswajaniu materiału.

Z drugiej strony studenci niepełnosprawni są bardziej zahartowani, bo od dawna zmagają się z różnymi problemami i czasem rozmowy z takimi osobami są bardzo dojrzałe, choć może być odwrotnie. Jedni okażą się dojrzali a inni mogą się zatrzymać się w rozwoju.

Dlatego też na początku przeprowadzam skrupulatny wywiad. Jestem przeciwnikiem samej tylko rozmowy, z czym często wielu ludzi kojarzy pracę psychologa. Najpierw musi być postawiona diagnoza, ocena problemu i dopiero możemy spróbować znaleźć sposób radzenia sobie z nimi. Ktoś kto ma nerwicę natręctw powinien współpracować z psychiatrą. Jeszcze inne sposoby radzenia sobie z problemami będziemy podsuwać studentom np. z niepełnosprawnością ruchową. Kolejny przykład z wielu - student cierpi na padaczkę, którą leczy i nie chce ujawnić tego innym ludziom w obawie, że będzie traktowany jako osoba gorsza. Jednak z tym, że dana osoba ma padaczkę i ukrywa to mogą wiązać się inne problemy: z uczeniem się, organizacją życia. W zasadzie co przypadek - inna historia.

- W ramach pana obowiązków, jeśli zajdzie taka potrzeba, niepełnosprawny student może liczyć na interwencję u wykładowcy.

- Studenci, będąc na uczelni, mają kontakt nie tylko z rówieśnikami, ale też z wykładowcami. I mogą się pojawić trudności, bo nie możemy wymagać od wszystkich pracowników uczelni wrażliwości na sprawy studentów niepełnosprawnych. Oczywiście wszystkich obowiązuje zasada poszanowania godności, ale przecież wykładowcy nie muszą wiedzieć, co z konkretnym typem niepełnosprawności może się wiązać i jakie problemy może mieć student. Przykład: studentka niepełnosprawna wskutek poważnej choroby ma problemy z pamięcią krótkotrwałą. Nie jest w stanie w krótkim czasie nauczyć się materiału wymaganego przez prowadzącego. I jeśli ma problem z przekazaniem tej informacji nauczycielowi to wówczas mogę interweniować jako pewnego rodzaju „rzecznik" i wyjaśnić jakie są realne trudności i kompetencje niepełnosprawnej osoby. Wspólnie będziemy szukać rozwiązania, na przykład takiego, aby wydłużyć tej osobie czas na zaliczenie danego materiału.

- Są specjalne wymagania, którym musi sprostać student, żeby skorzystać z porady psychologa?

- Abym mógł zająć się konkretną sprawą student musi przyjść z orzeczeniem o niepełnosprawności, bo Biuro ds. Studentów Niepełnosprawnych jest współfinansowane ze środków unijnych i konieczne jest sporządzenie odpowiedniej dokumentacji. Na miejscu student będzie musiał także wypełnić kwestionariusz zgody na uczestnictwo w projekcie.

Od razu informuję studentów korzystających z porady psychologa w biurze, że wszystkie informacje dotyczące ich niepełnosprawności są potrzebne tylko do rejestracji. Efekty naszych spotkań, rozmowy i wyniki badań zachowuję dla siebie zgodnie z zasadami etycznymi mojego zawodu.

Co ważne, jeśli zajdzie taka potrzeba student może odwiedzać nas wielokrotnie. Kontakt z Biurem nie musi skończyć się na jednej wizycie.

Żyjemy w XXI wieku. Wiadomo, że problemy psychiczne dotykają wszystkich ludzi w różnych postaciach i nie musi być to patologia. Studenci niepełnosprawni są bardziej narażeni na pewne problemy. Myślę, że część z nich o tym wie, ale może nie wszyscy: kontakt z psychologiem nie jest żadną ujmą. To jak w biznesie. Są menedżerowie, mający swojego trenera, który prowadzi ich przez różne rafy psychologiczne. Tak samo działa psycholog. Czasem to są bardzo proste sprawy: można wynegocjować sprawę zaliczeń z prowadzącym a czasami można taką osobę skierować do innego specjalisty. Apeluję aby nie bać się i skorzystać z szansy darmowej wizyty u psychologa, która w normalnym gabinecie mogłaby kosztować kilkadziesiąt złotych, a nierzadko kilkaset złotych.

rozmawiał: rak

Dyżury psychologa:

Poniedziałek w godz. 16 - 17.30

Czwartek w godz. 16 - 17.30

ul. Licznerskiego 4D, pokój nr 8 (Kortowo)

Studenci zainteresowani spotkaniem z psychologiem mogą zapisać się na wizytę telefonicznie: 608 301 019 lub mailowo: piotr.markiewicz@uwm.edu.pl

Biuro ds. Studentów Niepełnosprawnych powstało w ramach projektu "Wzmocnienie potencjału dydaktycznego UWM w Olsztynie" (ProEdu), finansowanego z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie internetowej projektu.