Zmarł prof. Teofil Mazur

prof. Mazur wśród zbóż na polu
Z głębokim żalem zawiadamiamy, że zmarł prof. dr hab. Teofil Mazur, dr h.c. multi, wybitny naukowiec, członek wielu gremiów opiniotwórczych. Był pierwszym absolwentem Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie, który w 1975 r. objął funkcję jej rektora. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 11 sierpnia 2022 r.

Prof. Teofil Mazur urodził się 21 grudnia 1927 r. w Chlinie, w byłym powiecie olkuskim, należącym wówczas do województwa kieleckiego. Studia rozpoczął na Wydziale Rolniczym Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Cieszynie. Do Olsztyna przybył w 1950 r. wraz z jej kadrą i studentami. Studia magisterskie na Wydziale Rolnym WSR w Olsztynie ukończył w 1954 r.

W czasie studiów był aktywnym członkiem Akademickiego Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”, a po obronie doktoratu przez wiele lat - opiekunem studenckiej organizacji Związku Młodzieży Wiejskiej w WSR i wiceprezesem Towarzystwa Przyjaciół WSR. Był Honorowym Członkiem Stowarzyszenia Absolwentów UWM.

Teofil Mazur jako student został zatrudniony w Katedrze Chemii Ogólnej w cha­rakterze młodszego asystenta. Następnie przeniósł się do Katedry Chemii Rolnej, w której przeszedł przez wszystkie stanowiska. Stopień naukowy doktora nauk rolniczych nadała mu Rada Wydziału Rolniczego w 1960 r., a stopień doktora habilitowanego w 1965 r. Nominację na profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1972 r., na profesora zwyczajnego – w 1979 r. W latach 1969-1975 był prorektorem macierzystej uczelni.

Dorobek prof. Teofila Mazura to ponad 400 oryginalnych prac naukowych, około 50 artykułów popularnonaukowych. Był współautorem 13 książek akademickich, jedna została wydana w Nowym Jorku, a druga w Moskwie. Jego zainteresowania naukowe obejmowały:

  • Wartość i przemiany azotu w różnych jednostkach typologicznych agronomicznych gleb.
  • Wpływ nawożenia na wielkość i jakość plonów roślin uprawnych ze szczególnym uwzględnieniem odmian ziemniaka.
  • Opracowanie oryginalnej metody i przeprowadzenie wieloletnich doświadczeń polowych na temat oceny wartości produkcyjnej i ekologicznej nawozów naturalnych i mineralnych oraz określenie znaczenia obornika, słomy i nawozów zielonych w intensywnym nawożeniu mineralnym.
  • Ocena wartości rolniczej komponentów produkowanych z osadów ścieków komunalnych i przemysłowych (tłuszczowych), a także nawozów mineralnych wieloskładnikowych produkowanych w Zakładach Chemicznych „Police”.

Wyniki badań publikował w krajowej i zagranicznej literaturze fachowej. Posłużyły oness także do opracowania instrukcji wdrożeniowych.

Prof. Teofil Mazur wniósł wielki wkład w pracę organizacyjną i kształcenie kadr. Był promotorem 229 prac magisterskich i 26 prac doktorskich, z których 16 wyróżniono nagrodami. Opracował ponad 400 recenzji prac naukowych, 60 recenzji rozpraw habilitacyjnych i dorobku naukowego, 52 recenzje prac doktorskich. Przygotował 55 opinii na tytuł profesora i 19 wniosków na stanowisko profesora.

Na szczególne podkreślenie zasługuje udział prof. zw. dr. hab. T. Mazura w organizacji zespołów badawczych o zasięgu regionalnym, krajowym i międzynarodowym. Był inicjatorem rozwoju badań, w Polsce i w krajach byłej RWPG, nad wpływem nawożenia na jakość plonów. Legitymował się wybitnie znaczącym dorobkiem naukowym w tej tematyce. Był koordynatorem międzynarodowych badań pt. „Fizjologiczne podstawy żywienia roślin pastewnych” oraz „Agrochemiczne podstawy formowania wysokich plonów roślin pastewnych i regulacji jakości produkcji”. Sprawował opiekę nad kadrą naukową z ośrodków krajowych i zagranicznych, odbywających staże w katedrze przez niego kierowanej.

Był inicjatorem i organizatorem wielu sympozjów i konferencji naukowych o zasięgu krajowym i międzynarodowym. Zainicjował i zorganizował 3 „szkoły letnie” dla młodej kadry naukowej z zakresu gleboznawstwa i chemii rolnej. Dzięki olsztyńskim spotkaniom młodzi nauczyciele akademiccy mogli wymienić poglądy na tematy naukowe, dydaktyczne i wdrożeniowe realizowane w poszczególnych ośrodkach w kraju i poza jego granicami. Współpracował z wieloma krajowymi i zagranicznymi ośrodkami naukowymi. Swoją bogatą wiedzą i doświadczeniem dydaktycznym wspierał inne uczelnie.

Rezultaty prac badawcze prof. Mazura, a także ich wdrażanie w praktyce rolniczej są nie tylko znane w Polsce, ale również w innych zagranicznych ośrodkach naukowych.

Prof. Teofilowi Mazurowi doktoraty honoris causa nadały senaty 5 polskich uczelni rolniczych, tj.: Akademii Rolniczych w Szczecinie, w Lublinie, w Krakowie, we Wrocławiu i ART w Olsztynie.

Prof. Teofil Mazur był autorem 2 stałych doświadczeń nawozowych założonych w 1972 i 1973 r. Opracowane przez niego metody bilansowania glebowej substancji organicznej mają szczególne znaczenie w ocenie systemów rolnictwa. Profesor wyznaczył współczynniki reprodukcji próchnicy glebowej w wyniku stosowania nawozów organicznych i naturalnych. Ocenił gospodarki azotem w środowisku glebowym, co ma duże znaczenie ekologiczno-produkcyjne.

Na szczególne podkreślenie zasługuje udział prof. Teofila Mazura w organizacji zespołów badawczych o zasięgu regionalnym, krajowym i międzynarodowym. Był inicjatorem współpracy naukowo-wdrożeniowej z byłymi PGR-ami w zakresie racjonalnego zagospodarowania nawozów naturalnych i mineralnych. Uczestniczył w opracowaniu i realizacji ogólnokrajowych węzłowych projektów badawczych, a następnie centralnych projektów badawczych.

Profesor Mazur legitymuje się znacznym dorobkiem nauczyciela akademickiego. Prowadził wykłady i seminaria na następujących wydziałach: Rolniczym, Ochrony Wód i Rybactwa, Geodezji i Urządzeń Rolnych w byłej ART. W latach 1998-2006 był zatrudniony we Wszechnicy Mazurskiej w Olecku.

W macierzystej uczelni prof. Mazur pełnił m.in. następujące funkcje: prodziekana Wydziału Geodezji i Urządzeń Rolnych, dwie kadencje prorektora i dwie kadencje rektora ówczesnej Akademii Rolniczo-Technicznej. Od podstaw zorganizował obecną Katedrę Chemii Środowiska oraz opracował programy kształcenia z przedmiotów: zanieczyszczenia rolnicze oraz ochrona środowiska i ekologiczne uwarunkowania nawożenia; 48 lat prowadził zajęcia dydaktyczne, za które został wyróżniony kilkoma nagrodami.

Prof. Mazur był wyjątkowo zaangażowany w działalność poza macierzystą uczelnią. Przez ponad 20 lat był członkiem prezydium, a przez trzy kadencje wiceprzewodniczącym i przewodniczącym Komitetu Gleboznawstwa i Chemii Rolnej PAN, wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Inżynierii Ekologicznej, członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Gleboznawczego oraz Międzynarodowego Towarzystwa Gleboznawczego. Był członkiem rad naukowych i naukowo-technicznych przy ministrach szkolnictwa wyższego oraz rolnictwa i roz­woju wsi, a także Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (18 lat), Instytutu Ziemniaka w Boninie i wielu innych instytucji. W latach 1994-2003 był członkiem Centralnej Komisji ds. Tytułu i Stopni Naukowych.

Za wybitny wkład w rozwój nauk rolniczych został odznaczony przez PAN Medalem im. Michała Oczapowskiego. Ponadto wyróżniono go 6 medalami uczelni wyższych krajowych i 3 zagranicznych oraz 14 odznakami resortowymi i regionalnymi.

Profesor został także uhonorowany nagrodami PAN, ministrów Edukacji Narodowej, Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Środowiska i Zasobów Naturalnych.

Profesor Teofil Mazur był rekordzistą wśród uczonych UWM zarówno w liczbie wypromowanych doktorów, jaki i otrzymanych tytułów doktora honoris causa.

Był honorowym członkiem: Komitetu Gleboznawstwa i Chemii Rolnej PAN, Pol­skiego Towarzystwa Inżynierii Ekologicznej, Polskiego Towarzystwa Gleboznaw­czego, Stowarzyszenia Absolwentów UWM oraz Macierzy Ziemi Cieszyńskiej.

 

w kategorii