Zimą dzieją się ciekawe rzeczy. Noc Biologów na UWM

zajęcia podczas Nocy Biologów
Jak wyizolować DNA z cebuli, czym najlepiej dokarmiać ptaki, czy z pokrzywy można zrobić tkaninę, jak pracuje histolog, jak zrobić roślinny filtr powietrza. 8. edycja Nocy Biologów 11 stycznia zgromadziła na Wydziale Biologii i Biotechnologii UWM tłumy ciekawych.

Noc Biologów należy do najpopularniejszych uniwersyteckich imprez promujących naukę. Wydział Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego uczestniczył w tym ogólnopolskim naukowym festiwalu wydziałów biologicznych i przyrodniczych polskich uniwersytetów i szkół wyższych a także ogrodów botanicznych po raz 8. Tegorocznym hasłem była Biologia dla zdrowia.

Najlepiej uczyć się zimą

Wydziałowe pracownie i laboratoria czekały na pierwszych gości już od godziny 8 rano, chociaż oficjalne otwarcie imprezy, z udziałem rektora prof. Ryszarda Góreckiego; prof. Jerzego Jaroszewskiego, prorektora ds. nauki i dziekana WBiB prof. Tadeusza Kamińskiego odbyło się o godz. 11. Poranne i przedpołudniowe zajęcia zostały przygotowane z myślą o uczniach i przedszkolakach, natomiast popołudniowe i wieczorne organizatorzy kierowali głównie do rodzin oraz starszych miłośników nauk o życiu.

- Przygotowaliśmy mnóstwo ciekawych rzeczy, przede wszystkim spotkania oko w oko z naukowcami, dostęp do laboratoriów, ponad 100 różnych wykładów, pokazów, warsztatów. Można obejrzeć i nasiona pod mikroskopem w Katedrze Łąkarstwa, i wyizolować DNA metodą kuchenną, i obejrzeć wystawę mykologiczną, i zajrzeć do Laboratorium Diagnostyki Molekularnej. Zajęcia odbywają się w 8 budynkach. W naukach biologicznych postęp jest bardzo szybki, zatem aby nadążyć, zapraszamy do uzupełniania wiedzy małymi porcjami. Chcemy, aby młodzież zobaczyła, jak wygląda nauka, laboratoria i aby dorośli zaspokoili swą ciekawość - mówi prof. Stanisław Czachorowski z Wydziału Biologii i Biotechnologii, uniwersytecki koordynator Nocy....

Nieprzypadkowo Noc Biologów odbywa się w styczniu, kiedy mogłoby się wydawać, że przyroda śpi i nic ciekawego się w niej nie dzieje.

- Przyroda nigdy nie śpi, zimą też się dzieją ciekawe rzeczy. Teraz są długie wieczory, a więc czas na długie opowieści tak, jak kiedyś przy lampie naftowej. Biolodzy z ok. 35 wydziałów z całej Polski doszli do wniosku, że zimą warto ten czas zagospodarować i przeznaczyć go na edukację pozaformalną i na upowszechnianie wiedzy - mówi prof. Czachorowski

Które ptaki jedzą twaróg?

W tym roku organizatorzy przygotowali sporo nowości. W szklarni uniwersyteckiej można było np. skosztować gotowanych bulw dalii i topinamburu. Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska prezentowała karmiki dla różnych gatunków ptaków - od nowoczesnych, z tworzyw sztucznych ze specjalnymi otworami, aby ptakom łatwo było pobierać pokarm, po drewniane domki z daszkami ze słomy - oraz pokazywała, jak przyrządzać ptasie smakołyki. Mgr Anna Stawicka opowiadała o ptasim menu.

- Pokazujemy, czym najlepiej dokarmiać ptaki i metody karmienia. Przestrzegamy, czego absolutnie nie wolno im dawać. Np. resztek chleba - zawiera zbyt wiele soli. Sól wzmaga pragnienie, którego zimą ptak nie może zaspokoić, bo śniegiem się nie napije. Dzieci są bardzo zaciekawione, najwięcej pyta, które ptaki jedzą twaróg. Twaróg to przysmak sikor, ale nie gardzą nim też kosy - opowiada mgr A. Stawicka.

Czy z pokrzywy można uszyć ubranie?

Zainteresowaniem cieszyła się prezentacja roślin, z których można uzyskać włókna na tkaniny.

- Opowiadamy o tkaninach nie tylko z lnu, konopi, bawełny, ale też z wiskozy, pozyskiwanej z drewna, z której produkuje się nowoczesną tkaninę modal. Ubrania z modalu mają tzw. pamięć ciała - wyjaśnia dr Dorota Górniak, która razem z prof. Hanną Ciecierską przygotowały pokaz. Pogadanki słuchały dzieci zespołu szkolno-przedszkolnego z Reszla.

- Przyjechaliśmy z klasami V. Chcemy zobaczyć, ile się da, po prostu biologię w praktyce, od kuchni. Jesteśmy na Nocy... pierwszy raz; w tym roku dzieci rozpoczynają naukę biologii, bardzo chciały przyjechać - mówi nauczycielka Agnieszka Żyła.

Dziesięcioletni Maks z Worpławek uczy się w szkole w Reszlu. Interesuje się biologią, a najbardziej zwierzętami.

- Nie wiedziałem, że ubrania można zrobić także z pokrzywy - mówi zaskoczony.

Muszka ze złotymi oczami i DNA z cebuli

Zajęcia dla najmłodszych miłośników biologii przygotowała Katedra Anatomii i Fizjologii Zwierząt.

- Dzieci są bardzo podobne do naukowców, dziwią się, szukają cały czas odpowiedzi na swoje pytania. Dziś opowiadamy im, jak naukowcy korzystają z pomocy zwierząt, jak technika inspiruje się przyrodą i pokazujemy niektóre zwierzęta, m.in. niepozorną muszkę owocówkę - małą bohaterkę wielu badań, która była pierwszym zwierzęciem wysłanym w kosmos. Mamy tu okazy muszek mutantów np. ze złotymi oczami. Opowiadam też o większych zwierzętach, np. o świni - czy może być dawcą narządów dla człowieka - wyjaśnia dr Marta Kieżun.

Starsi uczniowie pod okiem dr. Piotra Androsiuka z Katedry Fizjologii, Genetyki i Biotechnologii Roślin izolowali DNA z cebulowej zupy, a dr Janusz Najdzion z pracowni histologicznej Katedry Anatomii i Fizjologii Zwierząt uczył cierpliwego przygotowywania preparatów histologicznych.

Po południu na wydziale pojawiły się rodziny i starsi pasjonaci biologii. Prof. Czachorowski i Anna Mikita poprowadzili warsztaty robienia edukacyjnych maskotek chruścików z rzeczy niepotrzebnych i zaprosili do wysłuchania bajki o chruściku z Jeziora Czarnego. Można było nauczyć się rozpoznawać minerały i skały m.in. po barwie, smaku i... zapachu, wysłuchać wykładu o medycynie alternatywnej. A o godz. 19 rozpoczęły się zabawy edukacyjne i występ zespołu Wiedźmuchy. Noc Biologów zakończyła się ok. 22.00.

W tegorocznej imprezie oprócz olsztyniaków uczestniczyli goście m.in z Bartoszyc, Elbląga, Ełku, Iławy, Lidzbarka Warmińskiego, Pisza, Reszla, Szczytna. W organizacji Nocy... uczestniczyły także wydziały Kształtowania Środowiska i Rolnictwa oraz Nauk Społecznych. Relacji Radia UWM FM można wysłuchać TU.

Małgorzata Hołubowska