Uczeni z UWM opracowali nowatorską metodę leczenia chorób neurologicznych

Zmień rozmiar tekstu

Zespół lekarzy pod kierunkiem dr. n. med. Piotra Walczaka, prof. UWM opracował nowatorską i bardzo precyzyjną metodę podawania komórek macierzystych do mózgu.

Wyniki badań prowadzonych zarówno przez naukowców ze Stanów Zjednoczonych, jak i z Polski zostały opublikowane 12 września w czasopiśmie naukowym Journal of Cerebral Blood Flow and Metabolism, w którym ukazują się publikacje wyników eksperymentalnych badań dotyczących przepływu krwi, metabolizmu i obrazowania.

Uczonym udało się podać komórki macierzyste do mózgu zwierząt z niespotykaną precyzją. To pierwszy krok do tego, aby w przyszłości próby kliniczne przeprowadzić u ludzi chorych na stwardnienie zanikowe boczne, chorobę Parkinsona, po udarze mózgu czy też innych chorobach neurologicznych.

Ludzkie komórki macierzyste mają zdolność do przekształcania się teoretycznie w dowolny rodzaj komórek i regeneracji tkanki uszkodzonej lub chorej począwszy od wysepek trzustkowych produkujących insulinę, które zostały zniszczone w przypadku cukrzycy typu 1 po dopaminę produkującą komórki mózgowe, które giną w chorobie Parkinsona.

- Terapie oparte na podawaniu komórek macierzystych są bardzo obiecujące, ale niestety widzieliśmy też wiele prób klinicznych, które kończyły się niepowodzeniem. Z tego względu poszukiwaliśmy narzędzi do precyzyjnego dostarczania komórek macierzystych do większych obszarów mózgu – mówi prof. Piotr Walczak,

Metody dotąd stosowane pozwalały jedynie dostarczyć komórki macierzyste do jednego niewielkiego miejsca w mózgu. W przypadku rozległych uszkodzeń konieczne jest wykonanie wielu nakłuć, które stwarzają znaczne ryzyko powikłań. Z kolei wstrzyknięcie komórek macierzystych dożylnie związane jest z ich rozproszeniem w całym organizmie, przez co tylko znikoma ich ilość trafia tam gdzie są najbardziej potrzebne.

- W przeprowadzonych badaniach wykorzystaliśmy też naczynia krwionośne, ale w tym przypadku tętnice prowadzące krew do ośrodkowego układu nerwowego. Dalej jednak nie mieliśmy pewności czy popłyną one w miejsce, o które nam chodzi i czy dojdzie do ich zasiedlenia. Dlatego do monitorowania ich przepływu w czasie rzeczywistym wykorzystaliśmy rezonans magnetyczny. W pierwszej kolejności do mózgu pacjenta podaliśmy niewielką ilość nieszkodliwego środka kontrastowego zawierającego tlenek żelaza, który jest wykrywalny w rezonansie. Dzięki temu mogliśmy zaobserwować, w które miejsce popłyną komórki macierzyste. Jeśli nie o to miejsce nam chodziło, to mogliśmy zmienić pozycję cewnika i doprecyzować parametry – wyjaśnia prof. Piotr Walczak.

Jeśli dalsze badania potwierdzą skuteczność tej metody, to będzie to duży krok naprzód w medycynie regeneracyjnej.

- Lekarze będą mogli dostarczać każdemu pacjentowi komórki macierzyste lub leki dokładnie tam, gdzie są potrzebne – dodaje prof. Piotr Walczak.

Zespół badawczy planuje przetestować procedurę u zwierząt w leczeniu stwardnienia zanikowego bocznego, udaru mózgu i chorób nowotworowych dostarczając zarówno leki, jak i komórki macierzyste.

Sylwia Zadworna

Prof. Piotr Walczak ukończył III Liceum Ogólnokształcące w Olsztynie. a po maturze studiował medycynę na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Fascynowała go neurologia. Od 2004 r. pracuje i prowadzi badania na Uniwersytecie Johns Hopkins w Baltimore, USA. W 2012 r. prof. Piotr Walczak został pierwszym doktorem Wydziału Nauk Medycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Współpracę z UWM nawiązał, bo czuje się związany z regionem i wspieranie tej instytucji daje mu wiele satysfakcji. Jest pracownikiem Katedry Radiologii na stanowisku profesora wizytującego.

Inni autorzy artykułu: Joanna Wojtkiewicz, Aleksandra Habich, Piotr Holak Zbigniew Adamiak i Wojciech Maksymowicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie; Mirosław Janowski, Adam Nowakowski i Barbara Łukomska, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. N. Mossakowskiego PAN, Jiadi Xu z Kennedy Krieger Institute; Moussa Chehade Philippe Gailloud, Monica Pearl, Jeff Bulte z Uniwersytetu Johns Hopkins.

 

Odnośnik do publikacji

 

w kategorii