Siedem grantów z NCN: geoinżynieria najbardziej skuteczna

kolby z fioletowym płynem
Siedem grantów otrzymali naukowcy UWM w ostatnich konkursach Narodowego Centrum Nauki – Opus 22 i Sonata 17. Jakie badania dzięki nim będą prowadzić?

Na konkurs Opus 22 wpłynęło 705 wniosków. Dofinansowanie otrzymało 137. Na konkurs Sonata złożono 496 wniosków, 106 z nich będzie wspieranych z funduszy ministerialnych. Na 7 wniosków z UWM, które zakwalifikowały się do dofinansowania, sześć otrzymało je w konkursie Opus, a jeden w konkursie Sonata. Najbardziej skuteczni w pozyskiwaniu grantów w tej edycji obu konkursów okazali się naukowcy z Wydziału Geoinżynierii. Zdobyli ich aż cztery (z Opusu - trzy, z Sonaty - jeden). Dwa granty zdobyli naukowcy z Wydziału Nauki o Żywności, a jeden z Wydziału Biologii i Biotechnologii.

Łączna kwota wszystkich grantów wynosi ponad 7 mln zł. Z tego ok. 2,5 mln zł przypada na granty naukowców z WG. Największy grant wynosi ok. 1,9 mln zł i otrzymała go prof. Danuta Kruk z Katedry Fizyki i Biofizyki WNoŻ na badania pt. „Markery zmian patologicznych w tkankach na podstawie relaksometrii magnetycznego rezonansu jądrowego”. 

- Zmiany patologiczne wpływają nie tylko na zmianę struktury tkanek, ale i na dynamikę molekuł je tworzących. Obserwując ruch molekuł za pomocą magnetycznego rezonansu jądrowego spróbujemy ustalić, czy to, co widzimy, oznacza zmiany patologiczne, czy nie. Ustalenie zależności między zmianami patologicznymi a ich obrazem molekularnym może być przydatne w diagnostyce na przykład nowotworów – wyjaśnia prof. Danuta Kruk.

Dr hab. Justyna Żulewska, prof. UWM, kierowniczka Katedry Mleczarstwa i Zarządzania Jakością na WNoŻ otrzymała grant w wysokości ponad 1,37 mln zł na projekt pt. „Wpływ zastosowania enzymów koagulujących mleko pozyskanych z mikroflory Jiuqu na mechanizmu koagulacji mleka i kształtowanie cech jakościowych sera”.

- Mikroflora Jiuqu (wym. czuczu) to enzym pozyskiwany z wina ryżowego. Będziemy badać, czy nadaje się do produkcji serów – wyjaśnia prof. Żulewska.

Ponad 1,35 mln zł na badania otrzymała prof. Iwona Bogacka, dziekan Wydziału Biologii i Biotechnologii. Jej projekt to „Wpływ mikroplastiku na funkcje osi hormonalnych HPG i HPA u niedojrzałych loszek - badania in vivo”.

Mikroplastik z tworzywa PET, które jest powszechnie stosowane do pakowania żywności i napojów, to prawdziwy problem środowiskowy. Ze względu na swoją wszechobecność, trafia on m.in. do organizmów ludzi i zwierząt.

- My badamy w tym projekcie wpływ mikroplastiku na hormony odpowiedzialne za rozród świń oraz za stres u loszek. Dlaczego? Bo mikroplastik zaburza rozród, a stres dlatego, że loszki są szczególnie na niego wrażliwe. Stan stresowy ma potem negatywny wpływ na ich dalsze życie. Badania prowadzimy we współpracy z prof. Jarosławem Całką z Katedry Fizjologii Klinicznej na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej i prof. Mariuszem Szabelskim z Katedry Fizyki i Biofizyki na Wydziale Nauki o Żywności – tłumaczy prof. Bogacka.

Mikroplastikiem zajmuje się także prof. Agnieszka Cydzik-Kwiatkowska z Katedry Biotechnologii w Ochronie Środowiska na WG. Jej projekt „Usuwanie mikroplastiku w zintegrowanym systemie tlenowym osad granulowany - filtracja membranowa oraz wpływ mikroplastiku na strukturę i aktywność biomas" otrzymał grant w wysokości ok. 1,23 mln zł.

NCN przekaże prof. Sławomirowi Ciesielskiemu z tej samej katedry ponad 558 tys. zł. Na badania nad „Zastosowaniem zintegrowanego podejścia 3M (Makrofity-Mikrobiom-Modelowanie) do wyjaśnienia mechanizmów produkcji bioenergii i transformacji mikrozanieczyszczeń w pływającym systemie hydrofitowym scalonym z mikrobiologicznym ogniwem paliwowym”.

- Znane są już pływające wyspy roślinne, które pochłaniają z wody szkodliwe substancje. My idziemy dalej i ten sam układ fitoremediacyjny ( reaktor fitoremediacyjny w połączeniu z ogniwem paliwowym) chcemy wykorzystać do produkcji energii przez mikrobiologiczne ogniwa paliwowe. Liderem projektu jest Politechnika Gdańska, kierowniczką zaś prof. Ewa Wojciechowska z politechniki. Ja jestem odpowiedzialny za badanie interakcji między zespołami mikroorganizmów odpowiedzialnych za konwersję zanieczyszczeń i tymi, które tworzą ogniwa paliwowe – wyjaśnia prof. Ciesielski.

Dr Irina Zakharenkova z Centrum Diagnostyki Radiowej Środowiska Kosmicznego WG dzięki grantowi z NCN o wys. ok. 434 tys. zł będzie śledzić zaburzenia w jonosferze podczas burz geomagnetycznych w obecnym cyklu słonecznym za pomocą satelitów ESA Swarm oraz naziemnych obserwacji GNSS.

Badania dotyczące nawigacji satelitarnej prowadzi także dr inż. Krzysztof Nowel z Katedry Geodezji WG. Czego dotyczą? Globalne systemy nawigacji satelitarnej (GNSS) są narażone na wiele niebezpiecznych zaburzeń i anomalii, które mogą pogorszyć dokładność wyznaczanej pozycji. W związku z tym potrzebne są odpowiednie algorytmy wykrywania i modelowania tych zaburzeń i wiarygodnego określenia dokładności wyznaczanych pozycji. Istniejące algorytmy kontroli jakości, opracowane wiele lat temu, są matematycznie ścisłe i optymalne, ale tylko wtedy, gdy występuje tylko jedno zaburzenie. W przypadku wielu zaburzeń, które obecnie coraz częściej pojawiają się w obserwacjach GNSS, dokładność wyznaczanych pozycji nie jest duża.

- Celem mojego projektu jest opracowanie nowych algorytmów kontroli jakości stosowanych w opracowaniu obserwacji GNSS, a w konsekwencji - podniesienie dokładności pozycjonowania GNSS – wyjaśnia dr Nowel.

Na te badania otrzymał z NCN ok. 225 tys. zł.

W poprzedniej edycji konkursów NCN naukowcy z UWM zdobyli z w konkursie Opus 21 6 grantów, w konkursie Preludium 20 – 12 i Miniatura 5 – 10. Razem 28, na łączną kwotę ponad 6 mln zł.

Opus to konkursy na projekty badawcze, w tym na zakup lub wytworzenie aparatury naukowo-badawczej niezbędnej do wykonania tych projektów. Jest to konkurs, w którym o finansowanie może ubiegać się niemal każdy naukowiec. Sonata to konkurs przeznaczony dla naukowców, którzy uzyskali stopień doktora od 2 do 7 lat przed złożeniem wniosku.

lek

w kategorii