Pracownik socjalny – urzędnik czy opiekun

Zmień rozmiar tekstu

Konferencja naukowa „Wartości pracy socjalnej – promowanie godności, wolności, podmiotowości oraz równości każdego człowieka”
Jak pracownik socjalny ma radzić sobie z dylematami w swojej pracy? Czym jest terapia skoncentrowana na rozwiązaniach? O tym między innymi mówili uczeni i studenci podczas II Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych.

Konferencja „Wartości pracy socjalnej – promowanie godności, wolności, podmiotowości oraz równości każdego człowieka" odbyła się 5 kwietnia z okazji Światowego Dnia Pracy Socjalnej.

– Głównym przesłaniem tegorocznego Dnia Pracy Socjalnej jest promowanie godności i wartości każdego człowieka. Dlatego w tym roku przedmiotem naszych zainteresowań było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak szukać tych wartości w pracy socjalnej i jak je promować. Jest to jeden z elementów, który wpisujemy w działalność kół naukowych. Studentom potrzebne są takie wyzwania i miejsce, w którym mogą prezentować swoje badania – mówi dr Małgorzata Ciczkowska-Giedziun, opiekun Studenckiego Koła Naukowego Pracy Socjalnej „Kreatywni".

Jednym z poruszanych tematów podczas konferencji były rozterki etyczne pojawiające się w zawodzie pracownika socjalnego. Mówiła o nich dr Magdalena Zmysłowska z Katedry Pedagogiki Społecznej.

– Tymi kwestiami są zawsze konflikty, które trudno rozstrzygnąć zgodnie z przepisami prawa. Każdy pracownik socjalny podejmuje trudne decyzje kosztem własnych emocji. Rozterki etyczne budzi np. pomoc klientowi wbrew przepisom prawnym, czy zachowanie się zgodnie z prawem, np. w sytuacji, w której do otrzymania świadczeń brakuje podopiecznemu niewielkiej kwoty. Innym dylematem może być działanie wbrew woli klienta. Wartością w pracy socjalnej jest prawo klienta do stanowienia o sobie. Natomiast podczas zagrożenia życia to pracownik podejmuje decyzję. Wybiera wtedy jakieś działanie kosztem samostanowienia klienta – wyjaśnia
dr Magdalena Zmysłowska.

Istnieją jednak możliwości rozstrzygania takich dylematów zgodnie z regułami sztuki tak, aby w przyszłości stać się profesjonalnym pracownikiem socjalnym.

– Po pierwsze należy rozpatrywać każdą sytuację w sposób indywidualny. Istnieje kodeks etyczny pracowników socjalnych zawierający zbiór ogólnych zasad, natomiast każdy pracownik socjalny musi osobno rozpatrywać każdy problem. Innym sposobem jest dyskutowanie w gronie współpracowników, korzystanie z porad bardziej doświadczonych kolegów i tworzenie zespołów, które takie problemy rozstrzygną – dodaje dr Zmysłowska.

Oprócz obrad plenarnych odbyła się sesja posterowa. W galerii Foyer Wydziału Nauk Społecznych studenci dzielili się swoimi badaniami. Iwona Jabłońska, członkini koła „Kreatywni" skupiła się na zagadnieniu terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach wśród klientów pomocy społecznej.

– W tej terapii pracownik socjalny nie skupia się na problemach swojego podopiecznego, tylko się na jego zasobach, mocnych stronach. Daje możliwość swojemu klientowi bycia ekspertem od swoich problemów – nie narzuca, nie zmusza. To klient sam decyduje, jakie działania będzie podejmować. Metoda ta nie jest jeszcze mocno rozpowszechniona, ale wierzę, że z czasem stanie się bardzo popularna ze względu na swoją skuteczność – mówi studentka.

Magdalena Gąsiewska – również członkini „Kreatywnych" – pracowała już jako opiekunka środowiskowa i postanowiła się podzielić z uczestnikami konferencji refleksją na temat podejścia młodszych i starszych opiekunek środowiskowych do pracy z podopiecznymi.

– Wybrałam ten temat ponieważ uważam, że zawód opiekunki środowiskowej jest w tych czasach bardzo zaniedbany, chociaż jest zawodem nowym. Funkcjonuje dopiero od 2001 roku – podkreśla studentka. – Praca młodych opiekunek, które dopiero co ukończyły szkołę czy studia, a praca opiekunek starszych, które są w podobnym wieku jak ich podopieczni, kompletnie się różni. Starsze opiekunki koncentrują się głównie na wyręczaniu swoich podopiecznych. Nie wspierają, nie aktywizują, tylko same planują i robią to, co zaplanowały na własną rękę. Osoba starsza traktowana jest jak przedmiot, którym trzeba się opiekować. A przecież nie o to chodzi. Takie osoby trzeba aktywizować. Jeśli np. sprzątamy to pozwalamy naszemu podopiecznemu sprzątać razem z nami, oczywiście w granicach jego możliwości – dodaje Magdalena.

Była to 5. konferencja z cyklu konferencji kół naukowych, które mieszczą się w Światowych Obchodach Dnia Pracy Socjalnej. Po raz drugi miała charakter ogólnopolski.

– Od pięciu lat rozwijamy inicjatywy, które mają na celu podniesienie statusu społecznego i uznania profesji pracownika socjalnego, który w przestrzeni społecznej jest różnie postrzegany. Staramy się od wielu lat kształcić bardzo świadomych i kreatywnych pracowników socjalnych. Uczymy również studentów poszanowania inności – podsumowuje dr hab. Ewa Kantowicz, prof. UWM, kierownik Katedry Pedagogiki Społecznej.

Organizatorem II Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych „Wartości pracy socjalnej – promowanie godności, wolności, podmiotowości oraz równości każdego człowieka" była Katedra Pedagogiki Społecznej oraz SKN „Kreatywni" i Koło Naukowe Wolontariatu. Patronat honorowy nad konferencją objęło Polskie Stowarzyszenie Szkół Pracy Socjalnej.

Sylwia Zadworna