Pierwszy polski ranking sprawności gmin

Zmień rozmiar tekstu

Renata Marks-Bielska
Kleszczów - sześciotysięczna gmina w województwie łódzkim jest najlepszą gminą w Polsce pod względem sprawności instytucjonalnej. A która gmina jest pod tym względem najlepsza w województwie warmińsko mazurskim?

Tego dowiemy się z pierwszego polskiego rankingu sprawności gmin, czyli raportu pt. „Sprawność instytucjonalna vs lokalny rozwój gospodarczy”. Raport ten zaprezentowały jego twórczynie: dr hab. Renata Marks-Bielska, prof. UWM ( na zdj.), dr hab. Wiesława Lizińska, dr Karolina Babuchowska i dr Magdalena Wojarska z Katedry Polityki Gospodarczej i Regionalnej na Wydziale Nauk Ekonomicznych UWM. Przedstawiły go na konferencji naukowej pt. „Samorząd i rozwój lokalny w XXI w. – doświadczenia i perspektywy”, która odbyła się 21 września. Jej organizatorem była Katedra Polityki Gospodarczej i Regionalnej na Wydziale Nauk Ekonomicznych we współpracy z Departamentem Koordynacji Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

W Polsce jest 2478 gmin, w tym 1555 wiejskich, 621 - miejsko-wiejskich oraz 302 - miejskich, w tym 66 będących jednocześnie miastami na prawach powiatu. Zespół badawczy dr. hab. Marks-Bielskiej zbadał aż 1220 polskich gmin. Analizował wyniki gmin w roku 2008 i w 2015 r. Celem badań, na które zespół otrzymał grant z Narodowego Centrum Nauki była ocena sprawności instytucjonalnej gmin i wskazanie jej związku z poziomem rozwoju gospodarczego.

Sprawność instytucjonalna gmin, co to właściwie jest?

- Jest to permanentna gotowość urzędu gminy do kształtowania partnerskich relacji gospodarczych i społecznych, jednocześnie zarówno z przedsiębiorcami, jak i z lokalną społecznością. To zdolność do szybkiej i kompetentnej odpowiedzi władz lokalnych na potrzeby przedsiębiorców zamierzających podjąć działalność gospodarczą i prowadzących ją na terenie gminy. Uwzględnia m.in. umiejętność formułowania celów, uzgadniania ich z lokalną społecznością, a także sprawne podejmowanie decyzji – wyjaśnia dr hab. Marks-Bielska.

Jak można coś tak abstrakcyjnego, jak sprawność instytucjonalna gminy zmierzyć?

Na potrzeby badania jego autorzy opracowali ankietę służącą im jako narzędzie badawcze. Ankieta obejmowała 50 szczegółowych pytań dotyczących 5 obszarów funkcjonowania gmin: obszaru gospodarczo-przestrzennego, finansowego, administracyjnego, zarządzania kadrami oraz usług społeczno-kulturalno-oświatowych. Największą wagę autorzy raportu nadali obszarom gospodarczo-przestrzennym i finansowym – po 25%. Zarządzanie kadrami wycenili na 20%, natomiast 2 pozostałe na 15%.

Po co właściwie badali sprawność instytucjonalną gmin? Z czystej naukowej ciekawości? Nie tylko. Podstawowym problemem organów administracji na wszystkich szczeblach, a szczególnie na szczeblu gminnym jest zapewnienie sprawnej realizacji zadań publicznych. Otoczenie w ostatnim czasie zazwyczaj mocno się zmieniające wymusza na samorządzie działania doskonalące, dopasowywanie standardów działania do coraz wyższych wymagań społeczeństwa. Aby mógł on sprostać tym oczekiwaniom społeczeństwa, musi mieć odpowiedni poziom sprawności do działań wykonawczych, czyli być sprawny instytucjonalnie.

- Nasze  badania wykazały, że urzędy gminne w Polsce charakteryzowały się relatywnie niskim poziomem sprawności instytucjonalnej. Najlepiej wychodzi im działalność w obszarze finansowym, najsłabiej – obszarze usług społeczno-kulturalno-oświatowych. Wyższą sprawność mają gminy miejskie, na drugim miejscu uplasowały się gminy miejsko-wiejskie. Najsłabiej wypadły gminy wiejskie.

Co jeszcze pokazał raport? Że samorządy o lepszym poziomie rozwoju usytuowane są w zachodniej części Polski, a słabsze we wschodniej, że najwyższym poziomem rozwoju charakteryzuje się województwo śląskie, a najniższym – lubelskie.  

Lech Kryszałowicz

10 najbardziej sprawnych gmin w Polsce

1. Kleszczów (łódzkie), 2. Polkowice (dolnośląskie), 3. Kąty Wrocławskie (dolnośląskie), 4. Gdańsk (miasto), 5. Cieszyn (miasto), 6. Lublin (miasto), 7. Sitkówka-Nowiny (świętokrzyskie), 8. Lanckorona (małopolskie), 9. Nowe Warpno (zachodniopomorskie), 10. Biała Rawska (łódzkie).

10 najbardziej sprawnych gmin w woj. warmińsko-mazurskim

11. Elbląg (miasto), 23. Olsztyn, 87. Kętrzyn (miasto), 108. Janowo, 112. Nidzica, 116. Iłowo Osada, 117 Barczewo, 119. Lidzbark Warmiński (wieś), 128. Dźwierzuty, 130. Ełk (miasto).

Szczegółowe wyniki w Raporcie z badań

 

w kategorii