Noc Biologów o globalnych zmianach środowiska

jedne z zajęć Nocy Biologów na UWM
Już po raz 9. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski zaprosił na Noc Biologów. Hasłem tegorocznej edycji były „Globalne zmiany środowiska”. Temat nomen omen palący.

Niebezpieczne kleszcze – mit czy prawda? Co jedzą sowy? Jak rozpoznać gatunki drzew, gdy nie mają liści? Jak zostać ratownikiem przyrody? Wydział Biologii i Biotechnologii UWM z okazji 9. edycji Nocy Biologów przygotował dla miłośników nauk o życiu ponad 100 wystaw, wykładów, warsztatów, pokazów i grę edukacyjną. Na odważnych czekały ciasteczka owsiane z… owadami. Większość imprez ulokowano w laboratoriach i salach wykładowych Collegium Biologiae, siedzibie wydziału. W uroczystym otwarciu wzięli udział rektor prof. Ryszard Górecki – także biolog, prof. Jerzy Jaroszewski, prorektor ds. nauki oraz władze Wydziału Biologii i Biotechnologii.

Pierwsze zajęcia rozpoczęły się już o 8.00 rano - kiedy o fascynującym świecie pijawek opowiadała dr Iwona Jeleń z Katedry Zoologii WBiB. Ostatnie imprezy zakończą się po godz. 19.00.

- Co roku odwiedza nas ok. 500 osób z różnych miejscowości. W tym roku odwiedzili nas także słuchacze Uniwersytetu Młodego Odkrywcy, projektu edukacyjnego realizowanego na Wydziale Biologii i Biotechnologii UWM, finansowanego z funduszy unijnych. Przyjechali z Działdowa i okolic, Lidzbarka Warmińskiego, Elbląga, Pisza, Bartoszyc, Iławy, Ciechanowa. Zapowiedziały się nie tylko klasy z nauczycielami, ale też rodziny z tych miejscowości. Zajęcia przedpołudniowe wybierają szkoły, natomiast po południu zjawiają się rodziny z dziećmi – informuje prof. Stanisław Czachorowski z WBiB, biolog, ekolog, koordynator Nocy Biologów na UWM.

W tym roku akcentowane są treści związane ze zmianami środowiska, w tym z globalnym ociepleniem. Hasło przewodnie brzmi „Globalne zmiany środowiska”. Gigantyczne pożary, z którymi obecnie zmaga się Australia, wywołane niespotykaną od wielu lat suszą i upałami, dobitnie pokazują, jak bardzo ważna staje się problematyka zmian klimatycznych i zanieczyszczeń środowiska.

- Tematem jednego z wykładów była próba odpowiedzi na pytanie, jak długo żyją rośliny, zwierzęta i… śmieci. Studenci poprowadzili też warsztaty szycia woreczków na zakupy, zastępujących torby foliowe. Zaplanowaliśmy również spotkania z naukowcami i dyskusje na aktualne tematy dotyczące zmian klimatycznych. Mamy początek stycznia, a co jest za oknem? Pierwsze dane dotyczące zmian klimatu sformułowano już 60 lat temu, tylko wtedy nikt w to nie wierzył. Dziś nie trzeba  skomplikowanej aparatury, aby zauważyć, że zachodzą zmiany klimatu – mówi prof. S. Czachorowski.

Organizatorzy starają się dopasować program do zainteresowań wszystkich grup wiekowych, tak aby każdy znalazł dla siebie coś ciekawego.

- Przekrój tematyki zajęć jest szeroki. Od genetyki, mikrobiologii, mykologii poprzez botanikę, zoologię, po problemy klimatyczne. Temat Australii pojawia się też w grze terenowej. Jednym z zadań jest znalezienie grzyba pochodzącego z tego kontynentu. W biologii dzieje się bardzo dużo, to jedna z najszybciej rozwijających się dyscyplin naukowych XXI w. – dodaje prof. S. Czachorowski.

Są też nowości. W tym roku prof. Czachorowski zachęcał do degustacji owsianych ciasteczek z dodatkiem... larw chrząszcza mącznika młynarka.

- Podczas zajęć z przedmiotu entomologia i akarologia studenci, doktoranci i pracownicy wspólnie z  kucharzami z Wimlandii, eksperymentowali kulinarnie z owadami. W tej chwili to eksperyment, ale być może za kilkanaście lat stanie się daniem powszednim. Hodowla owadów jest mniej uciążliwa dla środowiska niż hodowla wołowiny czy wieprzowiny. Jadłem te ciastka, są dobre. Zresztą w wielu krajach owady już są spożywane – dodaje prof. Czachorowski.

Organizatorzy przygotowali także zestawy bezpłatnych scenariuszy lekcji dla nauczycieli, dostępnych online do wykorzystania w szkołach, ale niektóre zajęcia rodzice będą mogli przeprowadzić z dziećmi w domowej kuchni.

- Nauka może być również zabawą – podkreśla prof. S. Czachorowski.

W tym roku po raz pierwszy Noc Biologów na UWM włącza się w ogólnopolską Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Wykładom, pokazom, grom i warsztatom towarzyszy zbiórka pieniędzy do puszek z logo WOŚP.

W przygotowanie naukowych atrakcji zaangażowali się oprócz naukowców z Wydziału Biologii i Biotechnologii także doktoranci i studenci. Sztab przygotowujący tegoroczny program liczył 100 osób. Od 1. edycji koordynatorem Nocy Biologów na UWM jest prof. Czachorowski.

Warto zaznaczyć, że kolebką tej ogólnopolskiej akcji jest Olsztyn. Pomysł Nocy Biologów narodził się w Olsztynie 10 lat temu na konferencji dziekanów wydziałów biologii i pokrewnych. Roli koordynatora ogólnopolskiego podjął się Wydział Biologii UAM w Poznaniu.

Na UWM jednym z celów akcji jest pokazanie kluczowej roli nauk przyrodniczych a także znaczenie biogospodarki w rozwoju regionalnym w północno-wschodniej Polsce. W ciągu 8 edycji nocy wydziałowe laboratoria i sale wykładowe odwiedziło ok. 8 tys. miłośników nauk o życiu.

mah