Minister docenił naukowców z UWM

prof. Grzybowski, Wojnowska-Baryła, Czachorowski
Prof. Andrzej Grzybowski, prof. Irena Wojnowska-Baryła i dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM otrzymali nagrody Ministra Edukacji i Nauki z okazji Dnia Nauki Polskiej, który przypada 19 lutego.

Minister Edukacji i Nauki przyznał łącznie 74 nagrody, w tym 57 indywidualnych i 17 zespołowych, w 5 kategoriach: za znaczące osiągnięcia naukowe, dydaktyczne, wdrożeniowe lub organizacyjne oraz za całokształt dorobku.

Prof. n. med. Andrzej Grzybowski (z lewej) otrzymał nagrodę za znaczące osiągnięcia naukowe. Jest kierownikiem Katedry Okulistyki na Wydziale Lekarskim UWM, jedynym polskim okulistą, który znalazł się na liście 2% najbardziej rozpoznawanych naukowców świata przygotowanej przez Uniwersytet Stanforda.

- Ta nagroda jest dla mnie bardzo ważna. To docenienie mojej wieloletniej aktywności naukowej i motywacja do dalszego rozwoju naukowego – mówi prof. Grzybowski.

Zainteresowania naukowe prof. Grzybowskiego to m.in. zastosowanie sztucznej inteligencji w okulistyce, a szczególnie w retinopatii cukrzycowej. Retinopatia to powikłanie wywołane cukrzycą. Choroba ta jest najczęstszą przyczyną utraty widzenia u osób aktywnych zawodowo w Polsce i wielu krajach Europy. W Polsce choruje na cukrzycę ok. 3 mln osób. Każdy pacjent cukrzycowy dla ustrzeżenia się retinopatii powinien raz w roku przejść badanie okulistyczne. Wiemy, że w danym momencie 70% pacjentów cukrzycowych nie ma retinopatii. Z pozostałych 30% pacjentów, około 10-15% kwalifikuje się do leczenia, czyli 90 - 135 tys. To znaczy, że ok. 2,9 mln osób z cukrzycą bada się niepotrzebnie, czyli zajmuje kolejkę u lekarzy okulistów a oni tracą czas tylko na to, aby stwierdzić, że te osoby jeszcze zmian nie mają.

- Gdybyśmy mogli w przychodnich POZ i u lekarzy diabetologów zainstalować urządzenia wykonujące zdjęcia dna oka - to dzięki algorytmowi, który już mamy, moglibyśmy natychmiast wyselekcjonować tylko tych, którzy wymagają konsultacji okulistycznej i leczenia retinopatii. Jaka to by była ulga dla okulistów, którzy mogliby się zająć tylko chorymi i poświecić im więcej czasu i jaka to by była ulga finansowa dla NFZ – tłumaczy profesor.

Inne pole jego zainteresowań to weryfikacja procedur w chirurgii ocznej pod kątem ich skuteczności i bezpieczeństwa pacjenta. O co w tych badaniach chodzi?

- Na przykład o to, że przez wiele lat stosowaliśmy powszechnie w okulistyce antybiotyki w kroplach przed i po podaniu iniekcji wewnątrzgałkowych wierząc, że chroni to pacjenta przed zapaleniem wnętrza gałki ocznej. To bardzo ciężkie powikłanie prowadzące nieraz do ślepoty. Kilka lat temu postanowiliśmy zweryfikować jednak czy podawanie antybiotyków daje korzyści i czy jest bezpieczne. Okazało się, wbrew naszym poprzednim przekonaniom, że ich podawanie jest nie tylko zbyteczne – nie poprawiają one bezpieczeństwa pacjenta przed zakażeniem, ale prowadzi to do rozwoju szczepów antybiotykoopornych, które są często bardziej zjadliwe i znacznie trudniejsze w leczeniu. Doprowadziło nas to do zmiany dotychczasowego sposobu postępowania. Międzynarodowy zespół pod moim kierownictwem działający pod egidą Euretiny - największego towarzystwa naukowego na świecie, zajmującego się chorobami siatkówki, opracował nowe zalecenia, które obowiązują od 2018 roku i są stosowane powszechnie, w tym w Polsce – wyjaśnia prof. Grzybowski.

Nagród za znaczące osiągnięcia naukowe minister przyznał 31 (indywidualnych i zespołowych), łącznie dla 71 osób. Minister przyznał także 18 nagród indywidualnych za całokształt dorobku naukowego. Wśród wyróżnionych znalazła się prof. Irena Wojnowska-Baryła, kierowniczka Katedry Biotechnologii w Ochronie Środowiska na Wydziale Geoinżynierii.

- Ta nagroda to dla mnie miłe zaskoczenie, bo nie spodziewałam się, że ją dostanę - mówi prof. Wojnowska-Baryła.

Prof. Irena Wojnowska-Baryła prowadzi badania naukowe związane z oczyszczaniem ścieków i utylizacją odpadów.

- W swojej pracy najbardziej lubię to, że ma charakter zespołowy. Praca zespołowa podnosi jakość badań naukowych. To dzięki wspólnym badaniom opracowaliśmy nowe metody oczyszczania ścieków –  w tym wykorzystania mikroorganizmów immobilizowanych czy technologie unieszkodliwiania odpadów, upowszechniliśmy również stosowanie metod biologii molekularnej w badaniach w obszarze inżynierii środowiska - wyjaśnia prof. Wojnowska-Baryła.

Profesor jest także motorem współpracy UWM z Uniwersytetem Technicznym w Offenburgu, dzięki której od 15 lat studenci UWM i UTO mogą studiować na wspólnym kierunku i po zakończeniu studiów odbierać dyplomy obu uczelni.

- Zainicjował tę współpracę Georg Dietrich - filantrop z Offenburga, a ze strony UWM - profesor Mirosław Łuczyński. Cały czas wspiera ją prof. Winfried Lieber – rektor UTO i rektorzy UWM. Dzięki niej studenci mają atrakcyjną możliwość międzynarodowego studiowania - podkreśla profesor.

Prof. Wojnowska-Baryła liderem Katedry Biotechnologii w Ochronie Środowiska jest 15 lat. W tym czasie 9 współpracowników katedry uzyskało stopień doktora habilitowanego, a 4 tytuł profesora. Nowoczesność i aktualność prowadzonych w katedrze badań potwierdzają badaczki, które znalazły się na liście 2% najbardziej rozpoznawanych naukowców świata przygotowanej przez Uniwersytet Stanforda.

- Pragnę podziękować prof. Wojciechowi Janczukowiczowi, który zmobilizował mnie do złożenia wniosku oraz prof. Januszowi Gołaszewskiemu z UWM, prof. Januszowi Pawłowskiemu z Politechniki Lubelskiej i prof. Józefie Wiater z Politechniki Białostockiej za znakomite zaopiniowanie mego wniosku - dodaje prof. Wojnowska Baryła.

Dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM (z prawej) z Katedry Ekologii i Ochrony Środowiska na Wydziale Biologii i Biotechnologii otrzymał nagrodę za znaczące osiągnięcia dydaktyczne.

- Cieszę się z tej nagrody, bo jest dla mnie informacją zwrotną, że to, co robię ma sens. Czuję satysfakcję, ale i pewne skrępowanie, bo teraz ludzie będą mi patrzeć bardziej na ręce, a mnie przecież nie wszystko wychodzi – dzieli się swymi refleksjami prof. Czachorowski.

Prof. Czachorowski jest znany ze swej aktywnej i wielopłaszczyznowej działalności popularyzatorskiej. Jest m.in. współtwórcą Olsztyńskich Dni Nauki i Sztuki i „Nocy Biologów” – imprez popularyzujących osiągnięcia naukowe.

- Jesteśmy mocno uwięzieni przez edukację klasyczną. Tymczasem na naszych oczach, dzięki postępowi w technikach informatycznych narodziła się edukacja pozaformalna – np. uniwersytety trzeciego wieku, uniwersytety dzieci, powstały centra popularyzacji nauki. To jest wielkie pole dla dydaktyki pozaformalnej. Staram się na nim działać, bo widzę w tym przyszłość – zapewnia prof. Czachorowski.

I prawdopodobnie ta właśnie sfera aktywności prof. Czachorowskiego przyniosła mu wyróżnienie.

lek

w kategorii