Mierzyć się z Sokratesowym „nie wiem”. UWM inauguruje rok akademicki

inauguracja roku akademickiego 2021/22 na UWM
Nie ustawajcie w szukaniu odpowiedzi na najważniejsze pytania, bowiem u początków każdego odkrycia stoi Sokratesowe „nie wiem”, z którym z pokorą musimy się mierzyć – zwracał się do studentów rektor prof. Jerzy Przyborowski, inaugurując rok akademicki. Studia na UWM wybrało w tym roku ponad 2 tys. więcej kandydatów niż w roku ubiegłym.

Po raz 23. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, największa uczelnia regionu, zainaugurował rok akademicki, po raz drugi w cieniu epidemii koronawirusa. Mimo ograniczeń spowodowanych koniecznością przestrzegania przepisów sanitarnych, władze uczelni uczyniły wszystko, aby tradycji akademickiej stało się zadość.

- Cieszę się, że możemy spotkać się dziś osobiście, tu w auli Centrum Konferencyjnego, co – w dynamicznie zmieniającej się sytuacji epidemicznej – nie było takie  oczywiste.  Za nami kolejny rok pandemii, który dostarczył nam wielu utrudnień, ale też wyznaczył nowe, nadzwyczajne zadania, choćby takie, jak dostosowanie się do nietypowych warunków pracy badawczej i dydaktycznej. Uniwersytet stawił czoła tym wyzwaniom, ponieważ był  dobrze przygotowany organizacyjnie. Ogromne zasługi w tym zakresie mają wszystkie grupy tworzące naszą Wspólnotę: nauczyciele akademiccy, pracownicy inżynieryjno-techniczni, administracji, obsługi, studenci i doktoranci. Dziękuję Wam za Waszą odpowiedzialną postawę i wytrwałość – zwrócił się do zebranych rektor prof. Jerzy Przyborowski, rozpoczynając inauguracyjne przemówienie.

Jak podkreślał rektor, stabilizację w działaniu dały uczelni dokumenty opracowane w początkach nowej kadencji władz Uniwersytetu – przede wszystkim strategia rozwoju UWM oraz szczegółowo rozpisane zadania na bieżący rok kalendarzowy, w tym opracowany i wdrożony hybrydowy system kształcenia, a także wszystkie możliwe działania prorozwojowe.

- Pamiętając o celach, do których dążymy mimo wszelkich trudów i przeciwności losu, podeszliśmy do problematycznych spraw ze spokojem. Opracowaliśmy i wdrożyliśmy system reagowania i pracy w zależności od poziomu zagrożenia epidemicznego – zaznaczał prof. Przyborowski.

Wielomiesięczny czas pandemii okazał się trudny i, jak podkreślał rektor, pokazał właściwą wagę stosunków międzyludzkich.

- Praca i nauka zdalna wystawiły na szwank łączące nas więzi, ale jestem ogromnie wdzięczny tym z Państwa, którzy dokładali naprawdę wielu starań, żeby te więzi nie rozluźniły się zanadto i żebyśmy z tej próby wyszli nie osamotnieni, ale wzmocnieni. Byłem dumny za każdym razem, kiedy słyszałem o dowodach wsparcia, które dawaliśmy sobie wzajemnie i poruszony przejawami solidarności i empatii – dziękował rektor prof. Przyborowski.

Mimo utrudnień, Uniwersytet starał się konsekwentnie realizować zadanie, które postawił przed sobą w bieżącym roku. Priorytetem stało się m.in. zapewnienie przyjaznych warunków studiowania i pracy oraz wspieranie rozwoju osobistego wszystkich członków uniwersyteckiej wspólnoty.

- Zdecydowaliśmy się zatrudnić firmę doradczą, która oceni mocne i słabe strony kultury naszej organizacji. Eksperci nie tylko diagnozują to, w jaki sposób nasza uczelnia funkcjonuje obecnie, ale mają też wskazać kierunki zmian i pomóc nam w wypracowaniu najlepszych rozwiązań. Budowanie kultury wysokiej jakości to proces trudny i długotrwały. Do jego realizacji zapraszam wszystkich członków naszej wspólnoty – akcentował rektor.

Władze uczelni otrzymały już pierwszy audyt i wstępny raport. W toku są także kolejne diagnozy, dzięki którym opracowana zostanie m.in. strategia aspiracyjna UWM w kontekście przyjętej długoterminowej strategii rozwoju oraz strategia kompetencyjna, umożliwiająca jak najlepsze wykorzystanie obecnego potencjału oraz uzupełnienie brakujących kompetencji. Jak zaznaczył rektor, w tych działaniach pomogą specjalne grupy projektowe odpowiedzialne za transformację kultury organizacji.

Prof. J. Przyborowski poinformował również o funduszu „obywatelskim” - innowacyjnym narzędziu do współdecydowania o Uniwersytecie.

- Chcemy go wdrożyć w życie już w przyszłym roku. Zależy nam na tym, żeby społeczność akademicka otrzymała możliwość zgłaszania pomysłów dotyczących różnych aspektów funkcjonowania Uniwersytetu. Propozycje, które zbiorą najwięcej poparcia, będą realizowane - informował rektor.

Pierwszy krok w tym kierunku został zrobiony już wiosną tego roku. Dzięki pomocy samorządu studenckiego do władz uczelni wpłynęło ponad 50 propozycji tworzenia nowych lub przekształcania istniejących miejsc wypoczynku. Jak poinformował rektor, Kolegium rektorskie po konsultacjach część z nich skieruje do realizacji w latach 2022-24.

Prof. Przyborowski podkreślał, że władzom Uniwersytetu szczególnie zależy na bardziej partycypacyjnym modelu zarządzania uczelnią. W zaktywizowaniu społeczności akademickiej pomoże jam projektowy, który odbędzie się na UWM po raz pierwszy już listopadzie. Wezmą w nim udział przedstawiciele pracowników naukowych i administracyjnych oraz studentów wszystkich wydziałów, a także, co jest warte podkreślenia, drużyna z XII Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego w Olsztynie im. Marii i Georga Dietrichów, dla którego od września tego roku Uniwersytet jest organem prowadzącym.

Jak zaznaczył rektor, jam jest jedną z pierwszych inicjatyw nowego zespołu, który od września działa na uczelni.

- Green Team, bo o nim mowa, ma za zadanie wspierać wdrażanie na Uniwersytecie 17 celów zrównoważonego rozwoju. Cele te przyjęła 6 lat temu Organizacja Narodów Zjednoczonych. Część założeń polityki zrównoważonego rozwoju została już zawarta w zadaniach sformułowanych w strategii rozwoju Uniwersytetu. Dążymy do tego, żeby kontynuować to, co udało nam się wypracować za sprawą programu Green University i stawiać sobie jeszcze większe wyzwania motywowane troską i o środowisko, i o nasz dobrostan. Jakiś czas temu usłyszałem zdanie, które wydaje mi się doskonałym mottem dla naszych codziennych decyzji i wyzwań: „Zrównoważony rozwój to taki, który nie odbywa się kosztem kolejnych pokoleń”. Chcemy więc, żeby na Uniwersytecie powstawały innowacyjne rozwiązania, które następnie będziemy testować i oferować  do zastosowania, w trosce o jakość środowiska i życia, w harmonii z przyrodą, w trosce o losy naszej planety oraz o naszą wspólną przyszłość - akcentował prof. Przyborowski.

Społeczna odpowiedzialność UWM to zobowiązanie, do którego władze uczelni podchodzą z pełną powagą. W strategii Uniwersytetu zapisano, że jego misją jest między innymi odpowiadanie na potrzeby regionu i kraju.

- Cieszy bardzo fakt, że we współpracy ze środowiskiem społeczno-gospodarczym trafnie diagnozujemy potrzeby regionu i kraju. Nasze działania zostały dostrzeżone przez Akademię Polskiego Sukcesu, która wyróżniła Uniwersytet Złotym Medalem Akademii za wieloletnie osiągnięcia w kształceniu kadr, osiągnięcia naukowe i działalność na rzecz dobra wspólnego. Miło mi poinformować, że kierunki, które uruchomiliśmy w minionym roku cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Na przykład o przyjęcie na psychologię starało się o 1 miejsce, aż 13 osób, a na kryminologię 8 osób o 1 miejsce. Wszystko to przy nieustającej popularności kierunku lekarskiego i weterynarii. Ogromnie cieszy nas wzrost zainteresowania kandydatów Uniwersytetem i jego ofertą. W ostatniej rekrutacji chęć rozpoczęcia nauki na UWMwyraziło około 2,5 tysiąca więcej kandydatów niż przed rokiem - nie krył satysfakcji rektor.

Jak podkreślał prof. Przyborowski, władze uczelni ogromnie cieszy zainteresowanie kierunkiem lekarskim, ale w obliczu problemów zdrowotnych, z którymi zmagają się świat, Polska oraz Warmia i Mazury, władze Uniwersytetu mają świadomość kolejnych wyzwań.

- Perspektywiczne decyzje o tworzeniu nowych kierunków kształcenia i inwestowaniu w infrastrukturę medyczną stają się dla nas z każdym dniem jeszcze bardziej oczywiste. Pragnę jednak podkreślić, że rozwój oferty kształcenia nie jest tylko kwestią śmiałego pomysłu i odważnej inicjatywy. To także ogromna odpowiedzialność za jakość kształcenia, a następnie równie wielkie nakłady pracy i wydatków - zaznaczył rektor.

- Aby zadbać o wysoką jakość kształcenia, a następnie o przyszłość naszego regionu, Uniwersytet potrzebuje zarówno dużego, nowoczesnego, wysokospecjalistycznego szpitala klinicznego, jak również nowoczesnego Centrum Kształcenia Medycznego i Rozwoju Fizycznego. Nie ukrywam, że liczymy w tym zakresie na finansowe wsparcie ze strony rządu i samorządu. Żywię ogromną nadzieję, że uda nam się połączyć zasoby i wysiłki, aby zrealizować te zamierzenia, we współpracy z parlamentarzystami, zjednoczeni wokół celu, niezależnie od poglądów i opcji politycznych. To nasza powinność wobec mieszkańców tego regionu - kontynuował rektor prof. J. Przyborowski.

Według słów rektora, inwestycje te są kluczowe nie tylko dla funkcjonujących już kierunków: lekarskiego, ratownictwa medycznego, dietetyki, pielęgniarstwa i położnictwa, ale także dla nowych, które powstaną w połączeniu z innowacyjnymi badaniami naukowymi - jak fizjoterapia, farmacja oraz analityka medyczna.

Jak informował rektor, władze Uniwersytetu wiążą ogromne nadzieje z planowaną nową inteligentną specjalizacją regionalną „Zdrowe życie”, a także z zawiązanym 3 września tego roku konsorcjum naukowo-technologicznym "Zdrowe życie", w którym obok UWM jako lidera, występują AWF w Warszawie, AWF w Katowicach, Politechnika Śląska oraz największe międzynarodowe i polskie firmy produkujące urządzenia i sprzęt medyczny na czele z Philips Healthcare.

- Uniwersytet jest gotowy do tego, aby ramię w ramię z partnerami wspierać rozwój naszego regionu na wszystkich polach. Zdając sobie sprawę z naszej społecznej odpowiedzialności, a zarazem z możliwości wynikających z naszego potencjału, zaproponowałem w czerwcu powołanie Regionalnego Kongresu Społeczno-Gospodarczego oraz Rady Rozwoju Społeczno-Gospodarczego przy Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim. W skład Rady i Kongresu wejdą przedstawiciele uczelni wyższych, władz regionalnych, biznesu oraz innych przedstawicieli szeroko rozumianego otoczenia społeczno-gospodarczego. Celem tej inicjatywy jest zdiagnozowanie potrzeb jednostek samorządu terytorialnego, firm, mieszkańców i przedsiębiorców po to, aby z udziałem ekspertów i badaczy z naszego Uniwersytetu wypracować innowacyjne, prorozwojowe rozwiązania dla naszego regionu - kontynuował rektor.

Jak podkreślał w dalszej części przemówienia prof. Przyborowski, wśród najważniejszych kwestii, na rzecz których trzeba łączyć siły, są inwestycje w zdrowie, pozwalające uczynić np. z turystyki medycznej naszą specjalizację regionalną, gospodarka zero- i niskoemisyjna, technologie cyfrowe oraz zrównoważony rozwój.

- Jestem przekonany, że znajdę w Państwu sojuszników dla tych działań. Ze strony uczelni jest pełna gotowość do współpracy. Bycie naukowcem to nie tylko ogromny przywilej, możliwość rozwijania swoich pasji i radość odkrywania, ale także zobowiązanie. Zobowiązanie wobec społeczeństwa, dla którego na lepsze chcemy zmieniać naszą rzeczywistość - dodał rektor.

- Mówiąc o zmianach, nie mogę nie wspomnieć o tych, które dają nam powody do radości i motywację do dalszych starań. Zmienia się, na lepsze, pozycja naszego Uniwersytetu w rankingach międzynarodowych. Tym, co cieszy szczególnie, jest to, że w tym roku zadebiutowaliśmy w 2 z nich. Mowa tu oczywiście o zestawieniach przygotowanych przez brytyjskie czasopismo „Times Higher Education”, które sklasyfikowało nas w 12. setce wśród najlepszych uczelni świata oraz doceniło nasze działania na rzecz zrównoważonego rozwoju miasta i społeczności, czego dowodem było przyznanie UWM 2. miejsca w Polsce.

W Globalnym Rankingu Przedmiotów Akademickich (GRAS), nazywanym rankingiem szanghajskim, UWM został sklasyfikowany w 2 dyscyplinach – technologia żywności i nauki weterynaryjne. W obu na pozycji między 201 a 300. To dla nas duży sukces, szczególnie jeśli pod uwagę weźmiemy fakt, że poza naszym Uniwersytetem w zestawieniu znalazły się tylko 3 polskie uczelnie.

Czwartym międzynarodowym rankingiem, o którym chciałbym przypomnieć, jest Ranking Uniwersytetu Leiden, najstarszego uniwersytetu w Holandii, który powstaje wyłącznie na podstawie danych bibliometrycznych dostępnych w bazie Web of Science. UWM zdobył w nim wysoką pozycję w obszarze nauk przyrodniczych i o ziemi. W kategorii wpływ naukowy w tych obszarach nasza uczelnia zajęła 220. miejsce na świecie, 71. w Europie i 2. w Polsce - podkreślał z dumą rektor.

Jak przypomniał prof. Przyborowski, występowanie w  rankingach, a szczególnie zajmowanie w nich wysokich pozycji, sprawia, że UWM jest dostrzegany przez swoich potencjalnych partnerów naukowych z zagranicy, co z kolei daje możliwości rozszerzenia współpracy, budowania międzynarodowych i interdyscyplinarnych zespołów badawczych, a to przekłada się na dobre efekty naukowe i finansowe uczelni.

Obecnie jednym z najważniejszych zadań, które stoją przed naszą Uczelnią, jest spełnienie kryteriów konkursu „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza” i nierozłącznie związanego z nim dobrego wyniku ewaluacyjnego dyscyplin naukowych, z których na naszej Uczelni będzie ocenianych aż 24.

- Wierzę, że wspólnie, z wielką determinacją i w ogromnej mobilizacji, wykorzystamy te ostatnie 3 miesiące, aby zebrać jeszcze więcej publikacji, odnotować jak najwięcej aktywności w projektach naukowych, a co za tym idzie zapracować na jak najlepszy wynik parametryzacji.

Tym, co pozwala nam optymistycznie patrzeć w przyszłość, jest to, że dobrze oceniana jest nasza aktywność publikacyjna. W latach 2017-21 pracownicy UWM napisali ok. 20,3 tys. publikacji, z tego w czasopismach naukowych ponad 9,2 tys. Bardzo cieszy nas wyraźny wzrost liczby artykułów w wysoko punktowanych periodykach. Z dumą myślimy także o liczbie zgłoszonych patentów i wzorów użytkowych, ponieważ nasza uczelnia znajduje się pod tym względem w czołówce klasycznych uniwersytetów - zwracał uwagę prof. Przyborowski, przypominając, że w latach 2017-2021 pracownicy Uniwersytetu realizowali lub realizują 39 grantów międzynarodowych. Największy z nich opiewa na kwotę ok. 560 tys. euro.

- Materialny wymiar naszych starań o poprawę kształcenia i prowadzenia badań naukowych widoczny jest w uniwersyteckich inwestycjach i modernizacjach. Realizujemy obecnie 8 inwestycji i 31 zadań modernizacyjnych. W naszych mediach społecznościowych na bieżąco relacjonujemy zaawansowanie budowy Wydziału Prawa i Administracji oraz Wydziału Nauk Społecznych. Zakończenie tej jakże ważniej inwestycji planowaliśmy pierwotnie na  koniec czerwca 2023 r., jednak sprawna realizacja prac budowlanych pozwala mieć nadzieję na skrócenie terminu o całe pół roku.

Bez utrudnień realizowana jest także inwestycja rozbudowy nowego skrzydła szpitala uniwersyteckiego. W tej chwili trwa montaż okien i niebawem obiekt osiągnie stan surowy zamknięty. Koszt tej budowy to ok. 53 mln zł - wyliczał rektor.

Uczelnia kończy także kolejny duży projekt: „Innowacyjność technologii żywności wysokiej jakości”, realizowany na 2 wydziałach: Medycyny Weterynaryjnej i Nauki o Żywności. Jego wartość to 16,5 mln zł. W ramach tego projektu powstała Poliklinika Wyjazdowa Dużych Zwierząt, obecnie wyposażana w wysokiej jakości aparaturę i urządzenia. Niebawem zakończy się także budowa obiektu do prowadzenia badań na zwierzętach gospodarskich. Z wymienionego projektu zmodernizowany został gruntownie weterynaryjny Ośrodek Badań Patomorfologicznych oraz 2 pracownie na Wydziale Nauki o Żywności.

To nie wszystkie innowacje na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej: obecnie trwają przygotowania do rozpoczęcia budowy Kliniki Weterynaryjnej Zwierząt Towarzyszących. Przewidywana wartość tej inwestycji to ponad 50 mln zł.

Bardzo zawansowane są przygotowania do budowy Ośrodka Radiochirurgii Mózgu, Głowy i Szyi. Kończy się właśnie procedura przetargowa na tę inwestycję, która jest wyceniana na 19,5 mln zł.

Rektor prof. Przyborowski wymienił także inne uniwersyteckie inwestycje, m.in.: zakup wyposażenia i aparatury do wspominanego w inwestycjach projektu „Innowacyjność technologii żywności wysokiej jakości” za ponad 50 mln zł; zakup wyposażenia i aparatury dla Konsorcjum Badań Środowiska i Innowacyjnych Technologii Żywności dla Jakości Życia EnFoodLife za ponad 20 mln zł. Etap końcowy osiągnęła modernizacja pomieszczeń w budynku pl. Łódzki 4 związana z projektem CHEMIA. Cały projekt kosztował 16,7 mln zł.-

- Serdecznie witam Was w naszej Uczelni! Podejmujecie naukę w czasie niezwykle trudnym nie tylko dla naszego kraju, ale także dla świata. Wierzę, że wspólnie z naukowcami pracującymi na naszym Uniwersytecie będziecie poszukiwać drogi wyjścia z impasu. Pamiętajcie, że dołączyliście do naszej społeczności, aby studiować i rozwijać swoje talenty. Korzystajcie z szans, któtre się przed Wami otwierają.

Moi Drodzy, życzę Wam, abyście byli otwarci i wrażliwi na świat, abyście nigdy nie ustawali w szukaniu odpowiedzi na najważniejsze pytania, abyście pamiętali, że u początków każdego odkrycia stoi Sokratesowe „nie wiem”, z którym z pokorą wszyscy dziś musimy się zmierzyć - zwrócił się na koniec w ciepłych słowach do studentów rozpoczynających I rok nauki rektor.

- Wszystkich pracowników i studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego  zapraszam do pracy na rzecz budowy naszego wspólnego dobra i pomyślności uczelni. Od nas wszystkich zależy, jaki będzie rozpoczynający się rok akademicki 2021/22.  Z tej okazji całej społeczności naszej uczelni życzę sukcesów w pracy, szczęścia osobistego, dobrego samopoczucia i wiele optymizmu na co dzień - zakończył prof. Przyborowski, trzykrotnym uderzeniem berłem w pulpit inaugurując oficjalnie rok akademicki 2021/22.

Zgodnie z tradycją uniwersytecką, reprezentanci studentów I roku wszystkich uniwersyteckich wydziałów oraz studenci Szkoły Doktorskiej złożyli ślubowanie oraz uczestniczyli w ceremonii pasowania na studentów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Wykład inauguracyjny poświęcony mniej znanym faktom z życia Mikołaja Kopernika wygłosił prof. Krzysztof Mikulski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, członek Rady Uczelni UWM.

Podczas inauguracji roku akademickiego rektor prof. J. Przyborowski oraz wojewoda Artur Chojecki wręczyli szczególnie zasłużonym pracownikom uczelni odznaczenia państwowe i resortowe.

W inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim wzięli również udział przedstawiciele władz wojewódzkich i samorządowych, instytucji kultury, służb mundurowych i duchowieństwa. Wśród zaproszonych gości obecni byli także przedstawiciele firm współpracujących z Uniwersytetem.

mah