Prof. Mariusz Rutkowski w Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych

prof. Mariusz Rutkowski
Językoznawca prof. Mariusz Rutkowski objął funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych. Komisja opiniuje wszystkie decyzje dotyczące nazw miejscowości w Polsce.

Od czerwca decyzją ministra spraw wewnętrznych i administracji stanowisko zastępcy przewodniczącego Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych objął prof. Mariusz Rutkowski, dyrektor Instytutu Językoznawstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Jego kadencja będzie trwać 4 lata.

KNMiOF pełni funkcję opiniodawczą w sprawach dotyczących ustalenia, zmiany czy zniesienia nazw miejscowości, ich części, a także obiektów terenowych, jak np. góra, przełęcz, las, zatoka itp. W skład komisji wchodzi, poza przewodniczącym, zastępcą, przedstawicielami rządu i wspólnych komisji rządowych i grup etnicznych, 6 członków, specjalistów z zakresu językoznawstwa, historii, geografii i kartografii.

Nazwy ustalone przez komisję publikowane są jako rozporządzenia MSWiA i są jedynymi poprawnymi nazwami tych obiektów.

Komisja corocznie rozpatruje i opiniuje wnioski władz samorządowych w sprawie ustalania, zmiany bądź znoszenia urzędowych nazw miejscowości i ich części. Wnioski dotyczą głównie ustalania urzędowych nazw w przypadkach tworzenia nowych jednostek osadniczych, np. po byłych PGR, SKR, POM, przy podziale wsi na dwie miejscowości. Niestety, niepokojącym zjawiskiem jest dążenie władz lokalnych do likwidacji wsi, kolonii, przysiółków poprzez włączanie ich obszarów do sąsiednich wsi i przyjmowanie nazw tych wsi.

KNMiOF stara się temu przeciwstawić, opiniując negatywnie propozycje likwidacji nazw (szczególnie starych, ze średniowiecznym rodowodem), bądź proponując przekształcenie charakteru takiej osady, kolonii czy przysiółka w „część wsi” z jednoczesnym utrzymaniem istniejącej nazwy urzędowej. Komisja stoi na stanowisku, że nazwy są uznanym dobrem narodowym, ściśle związanym z historią i kulturą Polski.

Prof. Mariusz Rutkowski zajmuje się wieloma aspektami współczesnego języka polskiego: teorią i funkcjonowaniem nazw własnych, komunikacją instytucjonalną (zwłaszcza urzędowa i prawnicza), dyskursem publicznym, językiem w mediach. Realizował projekt badawczy finansowany przez NCN, poświęcony analizie polskiej rozmowy urzędowej. Jest też członkiem Sekcji Onomastycznej Komitetu Językoznawstwa PAN oraz Zespołu ds. Polityki Językowej Narodowego Centrum Kultury. Przewodniczący Rady Naukowej Dyscypliny Językoznawstwo. Prof. Rutkowski od 2019 r. jest również członkiem Rady Języka Polskiego PAN najważniejszej krajowej instytucji opiniodawczo-doradczej w zakresie używania języka polskiego.

Prof. Rutkowski udziela porad w Pogotowiu Językowym przy Instytucie Polonistyki i Logopedii na Wydziale Humanistycznym, jednej z 14 tego typu poradni w kraju i jedynej w naszym regionie.

opr. mah