Lista literackich przebojów na XXI wiek

Biblioteka Uniwersytecka
Co warto czytać u progu XXI w.? Z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego obchodzonego 21 lutego, literaturoznawcy z UWM przygotowali listę fascynujących 21 książek. Wszystkie powstały w XXI wieku.

Książki wybrali wykładowcy i doktoranci z Katedry Języka Polskiego oraz Katedry Literatury Polskiej. To książki polskich autorów – powieści, tomiki wierszy, reportaże, eseje, w których moc języka jawi się w całej jego pełni.

- Dyskusji nie odbyliśmy, każdy, zgłaszając swoją propozycję, kierował się własnym literackim gustem i przeświadczeniem o roli, jaką odegrała ta właśnie książka we współczesnej kulturze. Ja, podobnie jak językoznawczynie dr hab. Iwona Kosek, prof. UWM i dr Monika Czerepowicka, wskazałam "Traktat o łuskaniu fasoli" Wiesława Myśliwskiego, uhonorowany Nagrodą NIKE w 2007 roku. To książka zachwycająca nie tylko  mądrą i trafną refleksją nad ludzkim losem, ale też przepiękną polszczyzną. Na liście znalazły się dwie powieści tego wybitnego pisarza – mówi prof. dr hab. Iwona Maciejewska z Katedry Literatury Polskiej Instytutu Literaturoznawstwa UWM.

Lista literackich przebojów została ułożona chronologicznie. Otwiera ją Paw królowej Doroty Masłowskiej (wyd. w 2005 r.), zamyka Moja osoba. Eseje i przygody Łukasza Najdera (wyd. w 2020 r.).

Oto rekomendacja Pawia królowej. Poleca Maciej Choromański: To książka, która nietuzinkowo – przybierając formę utworu hip-hopowego –  nie wychodzi naprzeciw przyzwyczajeniom czytelnika. W nieapetyczny sposób ukazuje nieapetyczne strony współczesnej Warszawy. Dorota Masłowska udowadnia, że wulgaryzmy to także język.

Aż dwukrotnie literaturoznawcy wybrali książki Wiesława Myśliwskiego – Traktat o łuskaniu fasoli i Ostatnie rozdanie oraz Marcina Wichy – Rzeczy, których nie wyrzuciłem i Jak przestałem kochać design.

TakMonika Czerepowicka, Iwona Kosek i Iwona Maciejewska zachęcają do przeczytania Traktatu o łuskaniu fasoli: Autor, snując niespieszną opowieść, dociera do oczywistych-nieoczywistych prawd ludzkich. Niby tylko sobie gawędzi, ale to pozór. Naprawdę rozplątuje gęstą sieć zależności między ludźmi, zjawiskami. Dobrze znaną rzecz widzimy nagle w nowym świetle, w którym tkwi jej natura. I to go łączy z Janem Tokarskim, który na motto swojej „Fleksji polskiej" wybrał fragment z „Napoleona z Notting Hill” G. K. Chestertona: „Możesz patrzeć na jakąś rzecz tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć razy i nic nie zamąci twego spokoju, lecz gdy spojrzysz na nią po raz tysiączny, grozi ci to straszne niebezpieczeństwo, że zobaczysz ją po raz pierwszy". Lektura Myśliwskiego przyspiesza ten proces(Monika Czerepowicka, książka rekomendowana także przez Iwonę Kosek i Iwonę Maciejewską)

Ostatnia książka z listy ukazała się w ubiegłym roku, kiedy musieliśmy się już konfrontować z zagrożeniem wywołanym SARS-CoV19. Czy pandemia wpłynęła w jakiś sposób na literaturę? Czy dostarczyła pisarzom tematów, zainspirowała?

- Trudno znaleźć wśród naszych typów książki o pandemii, bo ostatnia z obecnych na naszej liście pozycji ukazała się w 2020 roku. Na pogłębioną, a nie powierzchowną i skażoną doraźnością refleksję na ten temat przyjdzie nam pewnie jeszcze trochę poczekać – komentuje prof. Maciejewska.

W kolejnych dniach na profilu FB https://www.facebook.com/polonistyka.uwm ukazywać będą się szczegółowe rekomendacje, zachęcające do lektury.

mah

 

Oto kanon literacki na XXI w.

  1. Dorota Masłowska, Paw królowej, Lampa i Iskra Boża, Warszawa 2005
  2. Piotr Matywiecki, Ta chmura powraca, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005
  3. Eustachy Rylski, Warunek, Świat Książki, Warszawa 2005
  4. Wiesław Myśliwski, Traktat o łuskaniu fasoli, Wydawnictwo Znak, Kraków 2006
  5. Olga Tokarczuk, Bieguni, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007
  6. Wojciech Chmielewski, Brzytwa, Czytelnik, Warszawa 2008
  7. Wojciech Tochman, Dzisiaj narysujemy śmierć, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010
  8. Jan Polkowski, Głosy, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2012
  9. Tadeusz Słobodzianek, Śmierć proroka i inne historie o końcu świata, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2012
  10. Andrzej Stasiuk, Grochów, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2012
  11. Krzysztof Varga, Trociny, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2012
  12. Wiesław Myśliwski, Ostatnie rozdanie, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013
  13. Marta Abramowicz, Zakonnice odchodzą po cichu, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2016
  14. Szczepan Twardoch, Król, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2016
  15. Marcin Wicha, Rzeczy, których nie wyrzuciłem, Karakter, Kraków 2017
  16. Marcin Wicha, Jak przestałem kochać design, Karakter, Kraków 2018
  17. Agnieszka Dauksza, Jaremianka. Biografia, Wydawnictwo Znak, Kraków 2019
  18. Urszula Zajączkowska, Patyki, badyle, Marginesy, Warszawa 2019
  19. Teresa Torańska, Takie układy, Wielka Litera, Warszawa 2019
  20. Marcin Cielecki, Archipelag Lewiatana, JanKa, Pruszków 2020
  21. Łukasz Najder, Moja osoba. Eseje i przygody, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2020.