Językoznawca z UWM przygotował dyktando na Święto Niepodległości

prof. Mariusz Rutkowski
Prof. Mariusz Rutkowski z Instytutu Polonistyki i Logopedii UWM, członek Rady Języka Polskiego przygotował tekst dyktanda na tegoroczne Święto Niepodległości.

Serwis edukacyjny www.dyktanda.pl zaprasza do udziału w I Ogólnopolskim Dyktandzie na Święto Niepodległości, które odbędzie się 11 listopada w formie zdalnej. Zapisanie się i rozwiązanie dyktanda to jedna złotówka przeznaczona przez portal dyktanda.pl na wybrany cel. Każdy ma możliwość zgłosić ważny dla niego cel charytatywny lub społeczny. Im więcej osób weźmie w nim udział, tym większa pomoc finansowa trafi do osób potrzebujących.

Organizatorzy Ogólnopolskiego Dyktanda na Święto Niepodległości zwrócili się do wybranych członków Rady Języka Polskiego z propozycją przygotowania tekstów. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie tekstu dyktanda dla uczniów szkół średnich jest prof. Mariusz Rutkowski z Instytutu Polonistyki i Logopedii UWM.

- Dyktand będzie kilka, przyporządkowanych do grup wiekowych. Mnie przypadło pierwotnie w udziale dyktando dla szkół średnich. W ostatniej chwili z powodu choroby innego profesora z rady, poproszono mnie również o zredagowanie dyktanda dla dorosłych. A dlaczego zwrócono się do rady? Jest to instytucja, która bezpośrednio i czynnie wypowiada się w kwestiach języka polskiego, także przepisów ortograficznych. Taki adres wydaje się zatem oczywisty - wyjaśnia prof. Rutkowski.

Prof. Rutkowski wychodzi z założenia, że dyktando ma nie tylko sprawdzić znajomość zasad ortograficznych w praktyce, ale też dostarczyć pewnej satysfakcji z tego, że obcuje się ze słowem pisanym.

- Gdyby porównać pisanie dyktanda do biegu z przeszkodami, to chciałbym, aby oprócz trudności technicznych bieg był poprowadzony w ciekawym terenie, aby jego trasa oferowała również pewne walory estetyczne. Staram się zatem, aby nie tylko zastawiać na piszących "pułapki językowe", ale też przygotować taki tekst, który będzie spójny, będzie przedstawiał jakąś historię czy opowieść w sposób atrakcyjny językowo. Chciałbym, aby tekst dyktanda prezentował możliwości kreacyjne języka polskiego, jego bogactwo słowotwórcze, żeby utrwalał czy pogłębiał fascynację językiem polskim, bo zakładam, że do pisania dyktanda podchodzą osoby w jakimś stopniu wykazujące zainteresowania językowe - podkreśla prof. Rutkowski.

Dyktando nie może być zbyt długie, bo zmęczy i zdekoncentruje. Zbyt krótkie z kolei nie stworzy przestrzeni dla opowieści ani też nie sprawdzi znajomości ortografii w stopniu odpowiednio szerokim.

- Moje dyktanda - bo przygotowywałem już kilka dla różnych grup odbiorców - zazwyczaj nie przekraczają 3/4 strony. A czy jest trudne, to już pytanie do piszących. Ponownie można odwołać się do porównania ze sportem: jeśli dyktando ma wyłonić najlepszych, to nie może być zbyt łatwe, bo wówczas jest wielce prawdopodobne, że wszyscy, którzy napiszą bezbłędnie, nie zmieszczą się na podium. Osobiście uważam moje dyktanda za raczej trudne, uprzedziłem zresztą organizatorów, że może nie być łatwo. W odpowiedzi usłyszałem, że uczestnicy lubią trudne dyktanda, pozostaje mi więc nadzieja, że nie będą się czuli zawiedzeni moimi propozycjami - dodaje prof. Rutkowski.

Jak podkreśla prof. Rutkowski, dyktando wielokrotnie dłużej się układa niż pisze.

- Pewnie każdy ma jakieś swoje normy i strategie, u mnie wygląda to tak, że najpierw wymyślam jakąś ramę treściową, jakąś historię czy fabułę, którą następnie wypełniam słowami „kłopotliwymi" pod względem ortograficznym. Jest to trochę sztuczne, bo wiadomo, że każda treść może być w języku sformułowana na różne sposoby, a ten sposób, o którym mówimy, jest w znacznym stopniu laboratoryjny, bo nastawiony nie na komunikatywność, tylko na weryfikację określonych umiejętności ortograficznych. Innymi słowy, nie chodzi tu o treść, tylko o formę. Teksty dyktand ze swej natury nie stanowią wzorcowych komunikatów, raczej stwarzają przestrzeń do sprawdzenia swoich umiejętności i wiedzy z zakresu polskiej ortografii. Moje tegoroczne propozycje dotyczą proklamowania niepodległości pewnej gminy, a drugi tekst to relacja ze snu Witkacego - podsumowuje prof. Rutkowski.

Wzięcie udziału w I Ogólnopolskim Dyktandzie na Święto Niepodległości jest bezpłatne.

Szczegóły akcji, zapisy na dyktando, a także formularz do zgłaszania celu akcji znajdziesz klikając tutaj: https://dyktanda.pl/dyktando-na-swieto-niepodleglosci

syla