Jak walczyć z antybiotykoopornością? Badając ścieki!

Damian Rolbiecki w laboratorium
Rosnący poziom oporności na antybiotyki stanowi jeden z największych problemów współczesnej medycyny, a także realne zagrożenie dla nas i przyszłych pokoleń. Co robić, żeby problem oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe nie narastał? Czy jedną z jego przyczyn może być niedostateczna dezynfekcja szpitalnych ścieków? Ten temat badają naukowcy z Wydziału Geoinżynierii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Szpitale są uznawane za miejsca występowania, selekcji i rozpowszechniania bakterii wysoce chorobotwórczych i wielolekoopornych. Niestety to, co znajduje się w szpitalach (np. mikroorganizmy o wysokim statusie zagrożenia sanitarnego), może wydostawać się z nich m.in. poprzez systemy kanalizacji do naturalnego, pozaszpitalnego, środowiska. W Polsce dezynfekcja ścieków szpitalnych (najczęściej chlorowanie) nie jest stosowana rutynowo.

Problem dostrzegli i badają naukowcy z Katedry Inżynierii Ochrony Wód i Mikrobiologii Środowiskowej Wydziału Geoinżynierii UWM. Dostali na nie roczny grant z Narodowego Centrum Nauki.

- Prawnie zobowiązane do prowadzenia dezynfekcji ścieków są jedynie szpitale posiadające oddziały zakaźne bądź leczące osoby chore na choroby zakaźne – tłumaczy Damian Rolbiecki, kierownik projektu, w którym wraz z opiekunką projektu - dr hab. inż. Moniką Harnisz, prof. UWM - bliżej „przygląda się” szpitalnym ściekom.

Co prawda ostatnio, m.in. za sprawą pandemii, wzrosła liczba takich oddziałów, a co za tym idzie większa liczba szpitali musiała wprowadzić obowiązek dezynfekcji ścieków, ale sama skuteczność ani specyfikacja procesu dezynfekcji nie jest jednak w żaden sposób monitorowana i określana – podkreśla Damian Rolbiecki.

Oznacza to, że nie wiemy, co i w jakiej ilości jest w stanie przetrwać w ściekach, a następnie wrócić do środowiska i do nas… w rzekach, pożywieniu czy inną drogą.

- W szpitalach nawet jedna trzecia pacjentów codziennie otrzymuje antybiotyki, a więc ścieki szpitalne uważane są za jedną z głównych dróg rozprzestrzeniania się genów oporności na nie . Badania prowadzone w Katedrze Inżynierii Ochrony Wód i Mikrobiologii Środowiskowej wpisują się w najnowsze europejskie plany działań na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Konieczność prowadzenia tego typu badań wynika m.in. z koncepcji „Jedno zdrowie”, która podkreśla ścisły związek pomiędzy zdrowiem ludzi, zwierząt i naszego wspólnego środowiska naturalnego - mówi kierownik projektu.

Na potrzeby projektu naukowcy pobrali już próbki (w różnych warunkach, w każdej z czterech pór roku), a teraz przystępują do badań molekularnych, które pozwolą na analizę materiału genetycznego obecnego w ściekach szpitalnych, czyli „poznania” różnych gatunków bakteryjnych obecnych w nich, ich oporności na dezynfekaty oraz antybiotyki i przypisanie odpowliednich systemów oporności określonym gatunkom bakterii. Badania pomogą przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czy i na ile stosowany w naszym kraju system dezynfekcji szpitalnych ścieków jest skuteczny.

Naukowcy z Olsztyna spodziewają się, że wyniki projektu wskażą na bezpośredni wpływ i konieczność dezynfekcji ścieków w procesie zapobiegania antybiotykooporności, zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Żródło: Wydział Geoinżynierii UWM w Olsztynie, opr. lek

 

 

Tematem wakacyjnego wydania "Wiadomości Uniwersyteckich" jest potencjał turystyczny Warmii i Mazur. Porozmawialiśmy o nim z naukowcami z naszego Uniwersytetu, którzy stawiają diagnozy i proponują konkretne rozwiązania z myślą o rozwoju regionu. W najnowszych "Wiadomościach..." piszemy także o grantach dla badaczy z UWM, o konsekwencjach, jakie miało zniszczenie ukraińskiego Narodowego Banku Genów Roślin, oraz o przyszłości żywności. Czy będzie ona pochodziła z drukarki 3D?

Poza tym przypominamy także o wydarzeniach, którymi żyła społeczność naszego Uniwersytetu w ostatnich tygodniach: od dnia otwartego UWM, przez Święto Uniwersytetu, aż do Kortowiady.

Sporo miejsca poświęcamy, oczywiście, sukcesom naszych studentów i pracowników.

Zapraszamy do lektury e-wydania!