Dieta dla ojca

Zmień rozmiar tekstu

Według naukowców ok. 19% polskich par boryka się z niepłodnością. Za ten problem odpowiedzialni są w równym stopniu i kobiety, i mężczyźni. Naukowcy z Centrum Gastronomii z Dietetyką i Biooceną Żywności UWM szukają zależności pomiędzy dietą, a występowaniem niepłodności u mężczyzn.

Jak poważny jest to problem, świadczyć może sklasyfikowanie niepłodności przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) na 5. miejscu spośród niepełnosprawności dotykających ludzką populację. Naukowcy szukają przyczyn coraz częściej pojawiającej się niepłodności, zgadzając się, że jednym z czynników upośledzających płodność jest niewłaściwa dieta. Doktorantka mgr inż. Anna Danielewicz z Katedry Żywienia Człowieka Wydziału Nauki o Żywności UWM rozpoczęła badania o zależności pomiędzy dietą, a niepłodnością mężczyzn. Opiekunem naukowym jest prof. Katarzyna Przybyłowicz. Od strony medycznej pieczę nad badaniami sprawuje prof. Sławomir Wołczyński, specjalista leczenia niepłodności, konsultant krajowy w tej dziedzinie, pracownik Akademii Medycznej w Białymstoku. Grupę badawczą stanowią mężczyźni w wieku od 20 do 39 lat, pacjenci kliniki leczenia niepłodności w Olsztynie, u których wykluczono występowanie chorób mogących upośledzać płodność. Badania rozpoczęły się w 2014 r. i potrwają do 2019 r. Dotychczas w Polsce nikt na taką skalę podobnych badań nie prowadził.

– Badania podzieliłam na kilka etapów. W pierwszym etapie mężczyźni, którzy zostali wytypowani do programu badawczego wypełnią kwestionariusz badający sposób żywienia, poziom aktywności fizycznej oraz poziom odczuwanego stresu. .Odpowiedzą na pytania: co jedzą, w jakiej ilości, o jakich porach, jaką aktywność fizyczną prowadzą, jak wysoki jest u nich poziom stresu. W ten sposób ankieta określi ich zwyczaje żywieniowe oraz styl życia. Ten etap badan trwa obecnie, do tej pory zebrałam ankiety od 230 mężczyzn – wyjaśnia mgr inż. Anna Danielewicz.

Na tym etapie w badaniach uczestniczy także psycholog dr Małgorzata Obara-Gołębiowska z Wydziału Nauk Społecznych. W kolejnym etapie zostanie dokonana ocena stanu odżywienia mężczyzn. Naukowcy zbadają skład ich ciała: m.in. zawartość tkanki tłuszczowej, wody, składników mineralnych.

– Szukamy zależności pomiędzy sposobem odżywiania się  mężczyzn, poziomem stresu, stanem odżywienia, a jakością nasienia – tłumaczy mgr Danielewicz.

Chociaż program badawczy nie zakończył się jeszcze, młoda naukowczyni ma już pierwsze wnioski. Niestety, nie napawają optymizmem.

– Sposób odżywiana badanych mężczyzn może sprzyjać występowaniu niepłodności. Większość ma nadwagę i otyłość, je dużo produktów wysoko przetworzonych, które są źródłem sztucznych trans izomerów kwasów tłuszczowych (powstają w wyniku utwardzania olejów roślinnych oraz w trakcie zbyt długiego smażenia w wysokiej temperaturze. Głównym źródłem pokarmowym izomerów trans są tłuszcze piekarnicze i produkowane z ich udziałem wyroby, np. cukiernicze, masło i niektóre margaryny twarde – przyp. red.). Mężczyźni z badanej grupy jedzą za mało warzyw i owoców, grubych kasz. Natomiast piją zbyt dużo napojów gazowanych, słodzonych oraz alkoholu. Nierówna aktywność fizyczna – zbyt mała lub zbyt duża – także ma zły wpływ na płodność, ponieważ podczas zbyt intensywnego wysiłku fizycznego wzrasta poziom tzw. stresu oksydacyjnego powodując m.in. uszkodzenie DNA plemników – mówi naukowczyni.

Jaka dieta jest zatem optymalna dla przyszłych ojców?

– Uwzględniająca ryby, owoce, warzywa, pełnoziarniste pieczywo, odpowiednią ilość snu i umiarkowany wysiłek fizyczny. Dobry jest tzw. model diety śródziemnomorskiej. Niestety, im dalej na wschód Europy, tym większy problem. Niepłodność dotyka szczególnie kraje Europy centralnej i wschodniej. Mamy coraz większy wybór żywności przetworzonej, która jest łatwo dostępna i taką coraz częściej wybieramy – odpowiada.

Młoda naukowczyni twierdzi, że mężczyźni dotknięci niepłodnością w dużym stopniu mają wpływ na czynniki ryzyka. Modyfikacja diety oraz stylu życia może poprawić płodność. Chce, aby wyniki jej badań zostały włączone np. do narodowego programu poprawy jakości zdrowia. Mogą także posłużyć jako terapia uzupełniająca leczenie kliniczne.

– Jest też inny ważny aspekt: udowodniono, że dieta ojca, obok diety matki, ma wpływ na zdrowie potomstwa w dorosłym wieku – podkreśla badaczka.

Naukowcy z Katedry Żywienia Człowieka chcą w przyszłości pójść krok dalej i badać, jak na płodność oddziałują nie tylko dieta i styl życia ale także geny.

Małgorzata Hołubowska

w kategorii